رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
171«كسانیكه در راه ما سعى و مجاهده كنند، راههاى وصول به خودمان را نشانشان خواهیم داد. و البتّه خداوند با نیكوكاران است1.»
٧ ـ سید رضى (ره) در «نهج‌البلاغه» در ضمن عهدنامه‌اى كه أمیر المؤمنین علیه السّلام به مالك اشتر دادند و او را براى حكومت مصر روانه نمودند آورده است كه حضرت فرمودند:
«براى حکومت بین مردم بهترین فردى را انتخاب كن كه كارها بر او تنگ نیاید، خُصومت او را بستوه نیاورد و در لغزش فرو نرود، و بازگشت به حقّ وقتى آن را شناخت بر وى سخت نباشد. و خویشتن را به طمع آلوده نسازد، و در قضاوت به فهم ابتدائى به جاى ژرف نگرى كفایت نكند. در شبهات از همه تأمّل كننده‌تر و به دلائل و حجّتها متمسّك‌تر باشد. و از مراجعه افراد براى خصومت اظهار خستگى و ناراحتى نكند، و بر كشف امور صبورتر، و در اجراى حكم سازش ناپذیرتر باشد. كسى که به واسطه پرگوئى‌ها دچار احساسات نشود، و اینان بسیار کم‌اند».2
٨ ـ سید هاشم بحرانى در «غایةالمرام» از شیخ در «مجالس» نقل میكند كه فرمود: جماعتى براى ما نقل كرده‌اند از أبى المفضّل، از أبو العبّاس أحمد بن سعید بن عبد الرّحمن همدانى در كوفه، از محمّد بن مفضّل بن ابراهیم بن قیس أشعرى، از علىّ بن حسّان واسطى، از عبد الرّحمن بن كثیر، از جعفر بن محمّد، از پدرش، از جَدّش علىّ بن حسین علیهم السّلام كه فرمود: «زمانى كه امام حسن مجتبى علیه السّلام تصمیم گرفت با معاویه صلح كند، به ملاقات معاویه رفت. چون با هم گرد آمدند، معاویه برخاست و خطبه خواند. سپس امام حسن مجتبى علیه السّلام
- «منية المريد» ص ٨.
- «نهج البلاغه» باب رسائل، ص ٩٤.