رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
154میگوید: براى او كتابى در دست است. و نجاشى او را شخص شاعر و ادیبى معرّفى نموده، و گوید: در رى ساكن بوده و در همانجا وفات كرده، و كتابى در «تقیه» از او باقى مانده است.1
و علىّ بن داود یعقوبى نزد فقهاى شیعه شخصیت معروفى است.2
همچنین عیسى بن عبد الله بن محمّد بن عمر بن امیر المؤمنین علیه السّلام را شیخ در «رجال» خود از اصحاب امام صادق علیه السّلام شمرده و در «فهرست» هم از او نام برده است. و نجاشى در «رجال» خود از او یاد نموده و كتابى را به او نسبت داده كه جماعتى آن را روایت میكنند.3
و امّا دلالت خبر
چون به فقهائى كه حدیث پیغمبر را روایت میكنند، نسبت خلافت داده شده، میتوان از آن استدلال كرد كه آنها به ولایت و قضاوت و افتاء منصوب شده‌اند. زیرا ظاهر خلافت، جانشینى است. یعنى قیام فقیه در مقام نبىّ، كه شامل همه مزایا و خصائص و مناصب نبىّ میشود، مگر چیزهائى كه با دلیل خارج شده باشد، مانند خصائص امامت.
ولایت فقیه در نهج البلاغه
٤ ـ در نهج البلاغه از كلام حضرت به كمیل بن زیاد نخعى:
كمیل گوید: امیر المؤمنین علیه السّلام دستم را گرفت و مرا به بیابان برد. سپس نفسى عمیق برآورد و فرمود: «اى کمیل! این دلها ظرفهائى هستند که بهترین آنها پر ظرفیت‌ترین آنها است؛ پس آنچه گویم حفظ نما.
مردم بر سه دسته‌اند: عالم ربّانى، متعلّم در راه نجات، و دسته سوّم
- «قاموس الرجال» ج ٣ ص ٣٤٣.
- «قاموس الرجال» ج ٣، ص ٤٨٦.
- «قاموس الرجال» ج ٧، ص ٢٧٥.