
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
152از ابى خدیجه نقل نموده است. و سند شیخ صدوق تا احمد بن عائذ صحیح میباشد، چنانچه در «روضه» بدان تصریح نموده، و احمد بن عائذ خود موثّق و شیعى است.
و امّا ابو خدیجه كه نامش سالم بن مكرم است، اگرچه شیخ او را در جائى ضعیف شمرده، لكن در جائى دیگر او را توثیق نموده است.
همچنین نجاشى او را توثیق كرده است، و حسن بن علىّ بن الحسن گفته: وى مردى شایسته است.
و در كتاب «مختلف» در باب خمس روایت او را صحیح شمرده، و محقّق استرآبادى در كتاب «رجال» خود او را موثّق شمرده است.1
و امّا تحقیق مطلب آنستكه: ابو خدیجه بنام سالم بن مكرم در كوفه بوده و شتردارى میكرده و گاهى از او به ابى سلمه كنیه مىآورند. او شخص موثّقى است؛ و از امام ششم و هفتم روایت نقل نموده است. و از او كتابى باقى مانده كه بزرگان از او نقل میكنند.
شیخ محمّد تقى تسترى در «رجال» خود گوید: علّامه در «خلاصه» گوید: شیخ طوسى در بعضى از كتابهایش او را ضعیف شمرده، و در جائى دیگر او را توثیق نموده است. ولى من در مواردى كه روایت او با دیگرى تعارض كند توقّف میكنم.
سپس تسترى گوید: من دلیلى بر اضطراب آنان درباره وى نمىیابم، پس از آنكه نجاشى و كشّى او را موثّق دانستهاند.
علاوه بر این، تضعیف شیخ مبنى بر اشتباهى است كه مرتكب شده، و گمان كرده كه أبى خدیجه، سالم بن ابى سلمه است، و قبلًا گفته شد كه غضائرى و نجاشى او را ضعیف شمردهاند، به جهت تشابه اسمى. بنابراین گفتار بزرگان حدیث در مورد ابى خدیجه روشن است. و از جمله دلائلى كه دلالت دارد أبى سلمه خودِ بى خدیجه
- «مستند» ج ٢، ص ٥١٦.
