
رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیةاللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّساللَهسرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آنْ بهمناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه بهزبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن ميباشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت بهمناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
145به گمراهى آشكارى افتاده است.»
خداوند در اینجا پیامبر را قرین خود قرار داده، كه چون به امرى فرمان دهد اختیار از همه كس در آن مورد سلب میگردد، كه اختیارى در مقابل اختیار پیغمبر، و ارادهاى در جنب اراده وى ندارند، و حكم او حكم الله است، و در استوارى و استقامت به منزله حكم خدا است.
روایاتى كه دلالت دارند مقام حكومت اختصاص به معصومین علیهم السلام دارد
و امّا روایاتى كه دلالت دارد مقام حكومت، اختصاص به معصومین «پیغمبر و ائمّه علیهم السّلام» دارد بسیار است. از جمله روایتى است كه كلینى از گروهى از محدّثین از سَهل بن زهیر، از محمّد بن عیسى، از ابى عبد الله مؤمن، از ابنمسكان، از سلیمان بن خالد، از حضرت صادق علیه السّلام نقل نموده، كه فرمود:
«از حکومت بپرهیزید، که آن مخصوص امام عالم به قضاوت و عادل در میان مسلمین یعنى نبىّ یا وصىّ نبىّ است.»1
دیگر شیخ صدوق این روایات را در «من لا یحضر» از سلیمان بن خالد نقل میكند. فقط به جاى لفظ «لِنَیىٍ» «کنَبّىٍ» آورده است.2
همچنین این روایت را شیخ طوسى در «تهذیب» با اسناد خود از سهل بن زیاد از حضرت صادق علیه السّلام نقل نموده است.3
و از جمله روایتى است، كه كلینى از محمّد بن یحیى، از محمّد بن احمد، از یعقوب بن یزید، از یحیى بن مبارك، از عبد الله بن جبله، از أبى جمیله، از اسحاق بن عمّار از امام صادق علیه السّلام نقل نموده كه حضرت فرمودند: «امیر المؤمنین علیه السّلام به شریح قاضى فرمود: اى شریح تو بر مسندى تكیه زدى كه جز پیغمبر، یا وصىّ پیغمبر، یا
- «فروع كافى» چاپ اسلامیه، سال ١٣٩٧ ج ٥، ص ١ كتاب «قضاء».
- «الفقیه» چاپ كتابفروشى صدوق، ج ٣، ص ٥ كتاب «قضاء».
- «تهذیب» چاپ دار الكتب سال ١٣٧٩، ج ٦ ص ٢١٧ كتاب «قضاء».
