رساله بدیعه

و احتمال اینكه وجوب اطاعت از آنها مانند وجوب اطاعت حكّام مسلمین است در زمان پیغمبر صلّى الله علیه و آله و سلّم و امیر المؤمنین علیه السّلام ـ كه وجوب در این صورت مخصوص مواردى است كه حكم آنها با حكم خداوند مخالف نباشد، و اگر در مواردى خطا كنند، مفسده این خطاها با مصالح حاصل از ولایت آنها بر مردم جبران میشود ـ مردود است. زیرا گرچه این مطالب فى حدّ نفسه و بالذّات صحیح است، ولى با ظاهر سیاق آیه منطبق نیست و آیه در این مطلب ظهور دارد كه وجوب اطاعت از اولى الامر به همان نحو و بر منوال وجوب اطاعت از خدا و رسول به سبك واحد و سیاق واحد است.

 پس به ناچار باید پذیرفت كه اولى الامر افرادى از مردم هستند، كه از خطا و گناه معصومند و همه مسلمین اتّفاق دارند كه هیچكس عصمت ولائى و رهبرى در این آیه را براى احدى قائل نیست، جز آنچه شیعه براى ائمّه دوازده گانه خود قائل است. پس مورد آیه بالطّبع بر آنها تطبیق میكند.

 فائده‌:

 از آنرو كه آیه خطاب به مؤمنین دارد، و خداوند اطاعت اولى الامر را بر آنها واجب كرده بنابراین معقول نیست كه در هیچ امرى، نزاع بین مردم و اولى الامر واقع گردد، پس مورد نزاع در آیه شریفه‌ (فَإِنْ تَنازَعْتُمْ) منحصر است به اختلافات مسلمین در بین خود. و چون مرجع نزاع كتاب خدا و سنّت رسول اكرم است، و این دو فقط مصدر تشریع احكامند، پس در مورد نزاع باید به این دو مراجعه كنند، چنانكه آیه دلالت دارد، و امیر المؤمنین علیه السّلام این چنین آیه را تفسیر نموده، هنگامیكه مالك اشتر را روانه مصر نموده در عهد نامه‌اى كه به او مینویسد میفرماید: «در کارهاى مهمّ و معضلى‌ كه براى تو پیش‌ مى‌آید به حکم‌ خدا و رسول عمل نما، و در امورى كه حكم بر تو مشتبه است به حكم خدا و رسول‌ گردن نه، که‌ خداوند به مردمى كه‌