رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
106مطالب گذشته افادات شیخ بزرگوار بوده كه الحقّ شامل فوائدى بس گرانقدر است. سپس گوید:
چهار قسم اوّل از قسم پنجم در چند جهت تفاوت دارد.1
سپس چهارده وجه در فرق بین چهار قسم گذشته و قسم اخیر ذكر كرده است.
و چون به باب سوّم در بیان شروط جهاد میرسد، ترتیب اقسام جهاد را تغییر میدهد و میگوید:
اقسام جهاد را قبلًا بیان كردیم و گفتیم كه آن بر پنج قسم است.
اوّل: جهاد براى حفظ كیان اسلام وقتى كفّار قصد یورش به مملكت اسلام را داشته باشند.
دوم: جهاد براى دفع آنها از شهرها و روستاهاى مسلمین بعد از تسلّط كفّار بر آنها.
سوم: جهاد براى دفع آنان از تسلّط بر جان و قتل مردم مسلمان و ناموس آنان.
چهارم: جهاد براى دفاع از جمعى از مسلمین كه با جمعى از كفّار روبرو گردند، و ترس استیلاء كفّار میرود.
پنجم: جهاد براى دعوت به اسلام، و اقرار به شریعت پیغمبر اسلام صلّى الله علیه و آله و سلّم.2 سپس براى جهاد هشت شرط شمرده و میگوید:
شرط ششم: مرد بودن مجاهد است. پس بر زنان، یا افرادى كه بطور تردید از زمره مردان بیرونند، مانند خنثاى مشكل، جهاد واجب نیست.3 و این حكم مخصوص قسم آخر، یا دو قسم اوّل و دوّم است.
- «كشف الغطاء» ص ٣٨١
- «كشف الغطاء» ص ٣٩٥
- «كشف الغطاء» ص ٣٩٦