رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
102بر شهرهاى اسلامى تسلّط یابد و یا مسلمین را به اسارت بگیرد و یا اموالشان را غارت نماید و أمثال این تجاوزات به ناموس و ذرّیه مسلمین؛ و جهاد در این نوع، و دفاع و دفع دشمن بر آزاد و بَرده (عبد) و مرد و زن اگر به آنها احتیاج باشد، واجب است و موقوف به اجازه امام و یا حضور او نیست، و همچنین به افراد مسلمان مورد تجاوز اختصاص ندارد، بلكه بر هر كس كه از حمله و تجاوز دشمن بر مسلمین آگاه باشد ـ در صورتى كه قدرت مقاومت و دفاع افراد مورد حمله معلوم و مشخّص نباشد ـ واجب است كه در دفاع شركت نماید، و این وجوب نسبت به افراد نزدیكتر به آنها مؤكّدتر است؛ و به افراد مورد حمله و قصد دشمن بخصوص واجب است كه تا حدّ قدرت دفاع كنند؛ و در این امر، مرد و زن، سالم و نابینا و مریض و لنگ و عبد و غیر آنها مساوى هستند.
و در «روضةُ البَهیه» (شرح لمعه) میگوید: جِهاد چند قسم است:
جهاد ابتدائى با مشركین براى دعوتشان به اسلام.
و جهاد با كفّارى كه بر مسلمین قصد حمله دارند. بطورى‌كه بیم استیلاء و تسلّط شان بر بلاد اسلامى و یا غارت اموال مسلمین برود و أمثال این‌ها، اگرچه كفّار اندك باشند.
و جهاد با كسى كه مى‌خواهد نفس محترمه‌اى را به قتل برساند، یا مالى را ببرد و غارت كند و یا ناموسى را هتك و بى حرمتى كند؛ بطور مطلق؛ و از این قسم است جهاد مسلمانى كه اسیر مشركین است با آنها براى حفظ جان خودش؛ و چه بسا كه به این قسم، دفاع گفته شود نه جهاد و این تعبیر بهتر است.
و جهاد با كسانى كه نسبت به امام یاغى شدند.
تا آنجا كه میگوید: و ذكوریت (مرد بودن) شرط وجوب جهاد است، و جهاد به معنى اول بر زن واجب نیست؛ امّا قسم دوم بر هر كسى كه قدرت و توانائى دارد اعمّ از مرد و زن و سالم و نابینا و مریض و عبد (بنده) و غیر آنها واجب است.
اقسام جهاد در كلام كاشف الغطاء
مبسوطترین گفتار را در این مقام شیخ اعظم كاشف الغطاء (ره) در «كشف