رساله بدیعه
تفسیر آیه: الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ
کتاب شریف «رسالۀ بدیعه» از مکتوبات حضرت علامه آیة‌اللَه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس‌اللَه‌سرّه بوده که در این اثر به شرح و تفسير آيه «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَي النِّسَاء» مبادرت ورزیده و در آن درسهائي استدلالي پیرامون بحث از «فلسفۀ حقوق زن و مرد»، «معنای تساوی حقوق زن و مرد»، «مسئله قضاوت و حکومت زن»، «حدود شرکت زنان در جهاد» مطرح شده و شواهدی از آیات و روایات و قرائن عقلائیه پیرامون «عدم جواز تصدّي مناصب حكومتی و قضاوت براي زن» و «عدم جواز ورود زنان به مجلس شوریٰ» بيان شده است. اين مجموعه شامل مطالب تفسيري، روائي، فقهي، علمي و اجتماعي بوده و در آن‌ْ به‌مناسبت از ولايت فقيه نيز بحث شده است. اين كتاب كه به‌زبان عربي تأليف شده بود، نظر به اينكه موضوع آن در نوع خود بديع و مبيِّن اشكالات و توهّمات در باب جهاد و قضاوت و حكومت زن مي‌باشد ، توسّط چند تن از فضلاء براي استفاده عموم به فارسي ترجمه گرديد. اهمّ مباحث مندرج در این اثر: • اختلاف قوای ظاهری و باطنی زن و مرد • ادلۀ شرعی و فقهی پیرامون موقعیت زن در زمینه جهاد، قضاوت و حکومت • دلالت اجماع و سیرۀ مسلمین، بر عدم جواز مناصب حکومت و قضاوت برای زن • بحث از ولایت به‌مناسبتِ بحث از حکومت و قضاوت برای زن • روایات داله بر عدم تصدی مناصب حکومت و قضاوت برای زن • ادلۀ ثبوت ولایت فقیه
رساله بدیعه
101و در «ریاض» پس از آنكه شروط1 هشت‌گانه جهاد را كه از آن جمله ذكوریت است بر شمرده گفته است: در این‌مورد (ذكوریت) هیچ خلافى را از فقهاء ندیده‌ام (كه كسى ذكوریت را شرط لازم براى وجوب جهاد نداند).
بلكه در این مطلب (ذكوریت) اجماع در عبارات گروهى از فقهاء وجود دارد چنانكه در كتاب «غُنیه» به اجماع در مورد تمام شرایط ذكر شده تصریح دارد، تا جائى‌كه میگوید: و در كتاب «منتهى» درباره بلوغ و مرد بودن اشاره به اجماع شده است بلكه در آن دو شرط و نیز شرط دوم و سوم (عقل و آزادى) و نابینائى نیز تصریح به اجماع فقهاء شده است.
چند تذکر
تذکر اوّل ـ قدر متیقّن آن است كه جهادى كه شرعاً از عهده زن برداشته شده است، جهادى است كه ابتداءً از ناحیه مسلمین براى دعوت كفّار به دین اسلام شروع میگردد، و امّا در مورد سایر اقسام جهاد ممنوعیت در همه آنها معلوم نیست بلكه وجوب بعضى از اقسام آن بر زنان مسلّم است.
در «مسالك» پس از آنكه ذكوریت را در وجوب جهاد شرط میكند میگوید: بدان كه جهاد داراى اقسامى است:
قسم اوّل: این است كه ابتداءً از طرف مسلمین براى دعوت به اسلام شروع میشود و این همان جهادى است كه مشروط به بلوغ و عقل و آزادى و ذكوریت و غیر آن و اجازه امام یا نائب او میباشد و وجوب آن بنا بر اجماع علماء كفائى است.
قسم دوم: اینكه مسلمین مورد تجاوز دشمنان كافر واقع شوند و دشمن بخواهد
- و این شروط نزد صاحب كتاب ریاض عبارتست از: بلوغ، عقل، آزادى، ذكوریت، و اینكه پیر و زمین گیر و نابینا و همچنین مریض نباشد.