رساله نوين

 وَ کانَ طَوَائِفُ مِنَ الْعَرَبِ إذَا أرَادُوا أنْ یغیرُوا عَلَى بَعْضَ عَدُوِّهِمْ أتَوْهُ فَقَالُوا: أحِلَّ لَنَا هَذَا الشَّهْرَ یعْنُونَ صَفَرَ؛ وَ کانَت الْعَرَبُ لا تُقَاتُل فِى الْأشْهُرِ الْحُرُم فَیحِلُّهُ لَهُمْ عَاماً وَ یحَرِّمُهُ عَلَیهِمْ فِى الْعَامِ الْآخَرَ. وَ یحَرِّمُ الْمُحَرَّمَ فِى قَابِلٍ لِیوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَهُ، یقُولُ: لِیجْعَلُوا الْحَرُمَ أرْبَعَةً غَیرَ أنَّهُمْ جَعَلُوا صَفَرَ عَاماً حَلالاً وَ عَاماً حَرَاماً.¹

 «جُنادة بن عَوْف كه از قبیله بنو كنانه بود؛ و او را أبو ثُماده مى‌گفتند، در هر سال در موسم حجّ حاضر مى‌شد؛ و ندا مى‌كرد: آگاه باشید كه: أبو ثُماده از هیچ چیز نمى‌هراسد؛ و هیچكس بر او عیبى نمى‌تواند بگیرد! آگاه باشید كه ماه صفر أوَّل حلال است!

 و عادت طوائف عرب بر این بود كه چون مى‌خواستند بر بعضى از دشمنانشان بتازند؛ نزد او مى‌آمدند و مى‌گفتند: این ماه صفر را (محّرم را) بر ما حلال كن! و عادت عرب اینطور بود كه در ماههاى حرام جنگ نمى‌كردند. أبو ثُماده براى آنها ماه صَفَر اوَّل را در یك سال حلال مى‌كرد؛ و در سال دیگر همان ماه را حرام مى‌كرد؛ و از این جهت در سال دیگر حرام مى‌كرد كه در تعداد و مطابقه با مقدار ماههائى كه خداوند حرام كرده است، موازنه حاصل شود. خداوند مى‌فرماید: این كار را مى‌كردند تا ماههاى حرام از جهت مقدار و تعداد بهم نخورد؛ مگر اینكه ماه صفر أوّل را در یك سال حلال و در سال دیگر حرام مى‌كردند.»