وظیفه فرد مسلمان در احیای حكومت اسلام

طهران؛ بعد مشرّف شدند به مشهد. ما هم در خدمتشان آمدیم مشهد و بدون اینكه به كسى اطّلاع بدهیم به دست ایشان عمامه گذاشتیم و قبا پوشیدیم و رفتیم طهران كه پدر ما، ما را با عِمامه دید و هشت روز طهران ماندیم تا اینكه براى ما وسائل اولّیه‌اى درست كردند؛ بعد رفتیم قم در مدرسه مرحوم آیة الله سید محمّد حجّت رحمة الله علیه حجره گرفتیم؛ و آنجا مشغول بودیم؛ و در تمام مدّت دوران تحصیل علوم جدید برخوردها، تصادمها، مجادله‌ها، احتجاجات، بحث ها با بچّه‌هاى مدرسه، با معلّمین با بالاترها، با كمونیست‌ها، با بى دینها و با لا مذهب‌ها داشتیم و بالاخره در تمام این مسائل به عنوان مدافع از مذهب و اسلام و اصالت دین و قرآن غوطه ور بودیم.

 ما كه در حوزه مقدّسه علمیه قم مشغول كار شدیم خیلى خوب كار مى‌كردیم. من در شبانه روز علاوه بر اوقاتى كه درس مى‌خواندم، ١٠ ساعت تمام هم مطالعه مى‌كردم. و اینكه من در قسمتهاى فنّى هر ساله شاگرد أوّل بودم به جهت این نبود كه در منزل درس بخوانم؛ بلكه همین قدر كه از منزل مى‌خواستم به مدرسه بروم یكى از كتب دروس را در راه مطالعه مى‌كردم؛ و همیشه شاگرد اوّل مى‌شدم. فقط من رسم فنّى حساب فنّى و ریاضیات را در منزل حلّ مى‌كردم كه آن هم نمى‌شد رسم را در بین راه كشید؛ و لكن در قم روزى ١٠ ساعت مطالعه مى‌كردم، و باز هم مى‌گفتم خدایا اى كاش به من یك وقت بیشترى مى‌دادى و شبانه روز را قدرى امتداد مى‌دادى تا ما آنطور كه میل داریم بتوانیم به كارها و نوشتجات و دروسمان برسیم. تا اینكه الحمد لله و له الشكر كارمان در قم تمام شد من هنگامى كه از قم حركت كردم براى نجف اشرف بعضى از اساتید ما نظر مى‌دادند كه من مجتهدم.

 بسیارى از دوستان به من نظر خاصّى داشتند و پیوسته با این نظر با ما مواجه بودند. مرحوم آیة الله شیخ محمّد صدوقى یزدى رحمة الله علیه كه چه آدم شریف و خوبى بود، یك روز آمد حجره ما و گفت: من امروز فقط آمده‌ام این را به تو بگویم كه جنابعالى مجبورى و موظّفى و خلاصه متعهّدى از طرف پروردگار كه به نجف بروى و حدّاقل شش سال طهران نیائى. بسیارى از رفقا هم اصرار زیادى بر كارهاى ما داشتند كه بالاخره ما هم مشرّف شدیم به نجف اشرف و در نجف اشرف هم مجموع ماندمان ٧ سال شد كه در این مدّت بحث‌هاى ولایت فقیه و بحث‌هاى اجتهادى و مسائل گوناگون پیش آمد؛ و من رساله‌اى درباره وجوب عینى تعیینى نماز جمعه در نجف نوشتم كه الآن موجود است، و بحثهاى ولائى ولایت فقیه و أمثال آن یك بحثهائى هست مخصوص طلبه‌ها تا اینكه بالاخره براى ما خوب ملموس و مشهود شد كه خداوند براى عالَم ولىّ و صاحب اختیارى معین نموده است و این دستگاههاى ظلم و جور به هیچ وجه من الوجوه داراى اعتبار نیست و سندیت ندارد. و خداوند براى ما راهى تعیین نموده؛ و منهاجى معین كرده است كه ما باید خودمان را به آنها برسانیم.

وجوب تشكیل حكومت اسلامى‌

 از اینكه در روایات عدیده داریم كه: اسلام بر ٥ پایه است، نماز و روزه و زكات و حج و ولایت، و مَا نُودِىَ بِشَى‌ءٍ مِثلَ مَا نُودِىَ بِالوِلَایةِ، هیچ چیز اهمیتش مثل اهمیت ولایت نیست بر ما روشن شد كه: بر طبق آیات قرآنى و روایات أمرى كه از همه واجب‌تر است همین تشكیل حكومت اسلامى است.