ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

همیشگى على الإطلاق نیست، بلكه در موارد خاصّه و در جائیست كه قیام یا بعنوان مقابله در مقابل أئمّه حقّ علیهم السّلام باشد و یا در غیر ممشَى و مَجرى و خواسته آنها قرار گیرد. و أمّا اگر در مجرى و ممشاى آنها واقع شد، این دیگر غیر قابل قبول است كه بگوئیم: در اینجا منع شده است. زیرا آیات قرآن و أخبار كثیره مستفیضه متواتره (بالتّواتر المعنوى) دلالت دارد بر اینكه: إنسان بایستى از ظلم جلوگیرى كند و حقّ مظلوم را بگیرد و زیر بار ولایت كفّار نباشد. و حقیقت إسلام بستگى به استقلال إیمان و خروج از زىّ عبودیت كفر دارد.

 این مسائل یكى دو تا نیست كه إنسان بتواند به آسانى از آن عبور كند، بلكه قرآن و أخبارِ ما را فرا گرفته است؛ و أصل ولایت فقیه بر همین أساس بنیان گذارى شده است. و همانطور كه ذكر شد ولایت فقیه یك أمر عقلى است. یعنى بعد از اینكه دانستیم: هیچ جمعیتى بدون سرپرست دوام پیدا نمى‌كند، حتّى إنسانهاى دور از تمدّن جنگل هم یك سرپرست و رئیس براى خود دارند، و حتّى حیوانات هم اگر مجتمع باشند براى خودشان رئیس دارند و این داشتن رئیس یك أمر فطرى است؛ بنابراین، خداوند علىّ أعلى نمیتواند یك جمعیتى را كه با یكدیگر مجتمعند بدون رئیس و سرپرست قرار بدهد. و إنسان مدنىّ بالطّبع است و گزیرى ندارد از اینكه با یكدیگر در تحت یك فرمانى زندگى كند كه جامع شتات و متفرّقات آنها باشد. آنوقت آن شخص ولىّ به حكم عقل بایستى كه بهترین و پسندیده‌ترین و پاكترین و عاقلترین و عالمترین و كار آمدترین أفراد آن مجتمع باشد. و این معنى ولایت فقیه است.

 بناءً علیهذا این دسته از أخبار نمیتواند بگوید: شما أصلًا سرپرست نداشته باشید؛ بلكه جامعه باید سرپرست داشته باشد. سرپرست خوب كیست؟ یا فقیه عالم و عادل و أفقه امّت است، یا غیر اوست. غیر او كه موجب تفضیل مفضول بر فاضل است و غلط؛ بنابراین منحصر در أوّل خواهد شد.

 و اینكه ابن أبى الحدید میگوید: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذى فَضَّلَ الْمَفْضولَ عَلَى‌