ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

غذاى روح است، مثل نماز است و دائماً إنسان باید بخواند.

 بارى، اینكه حضرت میفرماید: ثُمَّ اعْلَمْ یا مَالِک! مثل این است كه أمیر المؤمنین به ما خطاب مى‌كند! و ما باید مرتّب عبارتهایش را بخوانیم تا اینكه پیوسته جان و روح ما با این مطالب انس پیدا كند و ساخته شود، و إلّا مِن حیث لا نشعر از دست مى‌رویم. ریاست و حكومت طورى است كه كم كم به إنسان أثر مى‌كند؛ و مثل بادى است كه مى‌وزد و كم كم بعضى از چیزها را با خود بر مى‌دارد و میبرد؛ و چون به تدریج میبرد إنسان نمى‌فهمد؛ كم كم روح أنانیت و استكبار و خودمنشى و خود رأیى در إنسان مى‌آورد و به عنوان ریاست و حكومت أمر و نهى مى‌كند در حالى كه خود خبر ندارد كه از دست رفته است. و هیچ چاره‌اى نیست جز اینكه إنسان پیوسته خودش را در مسكنت و عبودیت قرار بدهد؛ و هیچ راهى نیست جز اینكه این نامه را پیوسته إنسان مطالعه كند.

 از جمله مطالبى كه أمیر المؤمنین علیه السّلام راجع به خودسازى مالك در این نامه به او تذكّر مى‌دهند این است:

 ثُمَّ أُمُورٌ مِنْ أُمُورِک لَابُدَّ لَک مِنْ مُبَاشَرَتِهَا؛ مِنْهَا إجَابَةُ عُمَّالِک بِمَا یعْیا عَنْهُ کتَّابُک.

 «اى مالك! پس از بیان مسائلى كه راجع به أصناف هفت گانه ملّت به تو گوشزد نمودیم، اینك امورى است كه اختصاص به تو دارد و تو باید مباشر آن باشى و نمى‌توانى آنها را به كس دیگرى بسپارى!

 از جمله آن امور این مطلب است: چنانچه كُتّاب و نویسندگانى كه شرح مراجعات عمّال و مردم را به تو گزارش مى‌دهند بواسطه ازدیاد مراجعات و تراكم مرافعات نتوانند آنطور كه باید و شاید مطالب را به تو یاد آورى كنند، در اینصورت تو خود باید سراغ عمّال خود بروى و احتیاجات و نیاز آنها را از خودشان بشنوى تا امور مربوط به آنها بواسطه اشتغال به امور مردم فراموش نگردد.»