ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

حكومت بنى امیه در مغرب (أندلس) بر چیده شد و این نامه به اینطرف آمد، معلوم شد كه قضایا از چه قرارى بوده، و از چه مسیرى شروع شده و سر درآورده است! زیرا گرچه حكومت بنى امیه در مشرق بواسطه بنى عبّاس برداشته شد لیكن حكومت آنها در مغرب تا دویست سال و أندى باقى ماند. و این نامه را بعد به زبانهاى مختلف ترجمه كردند؛ و مى‌گویند: امروز قوانین أساسى تمام ملل راقى دنیا از روى این نامه تنظیم شده است.

فقیه حاكم شرع باید پیوسته نامه أمیر المؤمنین علیه السّلام را مطالعه، و طبق آن رفتار كند

 و مرحوم نائینى در «تنبیه الامّة و تنزیه الملّة» مى‌گوید: آیة الله فقیه كبیر مرحوم حاج میرزا محمّد حسن شیرازى رحمة الله علیه همیشه این نامه را مطالعه مى‌كرد؛ چون دستور أمیر المؤمنین علیه السّلام است به ولىّ خود مالك كه بعنوان حاكم مصر او را به ولایت آنجا برگزیده است. و حاج میرزا محمّد حسن شیرازى هم كه ولىّ فقیه مسلمین بود دائماً این نامه را مطالعه میكرد كه مبادا از آن تخطّى حاصل بشود، مبادا فرعونیت انسان را بگیرد، مبادا جبروتیت إنسان را بگیرد.

 این نامه، نامه عجیبى است و واقعاً همه چیز در آن هست! مرحوم نائینى مى‌گوید: سزاوار است كه همه علماء به مرحوم حاج میرزا محمّد حسن شیرازى تأسّى كنند و این نامه را با خود داشته باشند و پیوسته مطالعه كنند؛ نه اینكه یك مرتبه مطالعه كنند و بگویند: ما یك مرتبه «نهج البلاغة» را با شرحش مطالعه كردیم و دیگر نیازى نیست.

 این نامه مثل نماز میماند. إنسان نماز صبح را كه خواند، ظهر كه مى‌شود باز باید نماز بخواند، عصر هم باید نماز بخواند، مغرب و عشاء هم باید نماز بخواند، فردا هم همینطور. نباید بگوئیم: خدا یكى است دیگر؛ الله أكبر، تمام شد و رفت؛ دیگر چرا دو مرتبه بگوئیم؟ زیرا آن الله أكبر أوّل، الله أكبر دیگرى بود و الله أكبر دوّم، الله أكبر دیگرى است. غذائى كه صبح و ظهر مى‌خوریم گرچه در شكل و كمیت یكى باشند أمّا دو غذاست و دو أثر دارد. این نامه حكم‌