ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

 این روایت را مرحوم مجلسى رضوان الله تعالى علیه در «مرآت العقول» نقل كرده و آنرا موثّقه دانسته است. بعد میفرماید: جوهرى گفته است: الطّاغوتُ: الْکاهِنُ وَ الشَّیطانُ وَ کلُّ رَأْسٍ فى الضَّلال‌؛ گاهى أوقات واحد استعمال میشود، كقوله تعالى: يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَ قَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ‌¹ «اینها میخواهند تحاكم كنند و بسوى طاغوت بروند در حالتى كه أمر شده‌اند كه به طاغوت كفر ورزند.» ضمیر يَكْفُرُوا بِهِ‌ مفرد است و به طاغوت برمیگردد؛ پس طاغوت در اینجا مفرد آمده است؛ یعنى یك شخص متعدّى و متجاوز كه در این امور مورد تحاكم و رجوع مردم قرار مى‌گیرد.

 و گاهى أوقات جمع است، مثل قول خداوند كه میفرماید: أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ‌² «أولیاء آنها طاغوت هستند و خارج میكنند پیروان خود را ...» ضمیر يُخْرِجُونَهُمْ‌ (واو جمع) به طاغوت بر مى‌گردد؛ پس در اینجا طاغوت جمع بوده و منظور جماعتى هستند كه خارج مى‌كنند پیروان خود را از نور به سوى ظلمات.

 آنگاه جوهرى مى‌گوید: وَ طاغوتٌ إنْ جآءَ عَلَى وَزْنِ لاهوتٍ فَهُوَ مَقْلوبٌ لِانَّهُ مِنْ طَغَى؛ وَ لاهوتٌ غَیرُ مَقْلوبٍ لِانَّهُ مِن لَاهَ بِمَنْزِلَةِ الرَّغَبوتِ وَ الرَّهَبوتِ (مِنَ الرَّغْبَةِ وَ الرَّهْبَةِ) وَ الْجَمْعُ الطَّواغیتُ.

 میفرماید: «اگر طاغوت بر وزن لاهوت باشد حتماً باید مقلوب باشد؛ چون طاغوت از طَغَى‌ و لاهوت از لَاهَ‌ است نه از لَهَى‌. لَهَى‌، یعنى انصراف پیدا كرد، میل به اعوجاج پیدا كرد؛ أمّا لَاهَ یعنى متألّه شد، خدا شناس شد. در اینصورت اگر لَاهَ به این صیغه در آورده شود، میشود لاهوت‌؛ مثل‌ رَغَبوت‌ و رَهَبوت‌ از رَغْبَت‌ و رَهْبَت‌. أمّا طاغوت اگر بخواهد بر این صیغه باشد باید مقلوب شود؛ چون طاغوت أصلش طَغَى است. پس أوّل باید طَغَى را طاغَ‌