
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «برخی دیگر از شرایط ولیفقیه» و «ویژگیهای حکومتِ ولیفقیه» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • وجوب جهاد، تحت ولایت فقیه از خودگذشته و به خدا پیوسته • بطلان گفتار کسانی که اقدام به اصلاح جامعه را موجب تأخیر در ظهور میدانند • بحثی پیرامون قیامهای افرادی که از اهلبیت علیهمالسلام نبودهاند • در روایات نیز متشابهات به محکمات برمیگردد • ضرورت مطالعۀ پیوستۀ نامۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام، توسط حاکم شرع • ضرورت تسریع در رفع حوائج مردم، توسط حاکم شرع • ضرورت یاد معاد، توسط حاکم شرع جهت رامکردن نفس • حقوق والی بر رعیّت و حقوق رعیّت بر والی • بزرگترین آفتِ والی، خویشتننگری است • اوامر والی در صورت معصیت و علم به خلاف، حجّت نیست • حکم حاکم، طریق برای حق است و موضوعیت ندارد • شیعه حاکم را در حکم خود جایزالخطا میداند • تعزیر و شکنجه برای اقرار متّهم ممنوع؛ و اقرار پس از تعذیب سندیّت ندارد
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
55براى این جهت گریه مىكنند.
ما حصل گفتار این شد كه: این روایت، دلالت بر عدم حكومت ولىّ فقیه جامع الشّرائط در زمان غیبت نمىكند؛ و خروج بعضى از أهل البیت كه در این روایت آمده است تعارضى با بحث ما ندارد.
و أمّا مطلب دیگر، عبارتى است از حضرت صادق علیه السّلام به متوكّل ابن هرون در این باره، كه بعضى براى عدم جواز تشكیل حكومت إسلامى در زمان غیبت بدان تمسّك كردهاند.
ما خَرَجَ وَ لَا یخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیتِ إلَى قِیامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ ...
متوكّل بن هرون وقتى «صحیفه سجّادیه» را از یحیى بن زید گرفت و به مدینه آورد و به محضر حضرت صادق علیه السّلام رسید، حضرت از أحوال یحیى سؤال فرمود؛ او گفت: كشته شد! حضرت ناراحت شدند؛ و بعد كه صحیفه را خدمت حضرت صادق گذاشت، حضرت فرمودند:
مَا خَرَجَ وَ لَا یخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیتِ إلَى قِیامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ لِیدْفَعَ ظُلْمًا أَوْ ینْعَشَ حَقًّا إلَّا اصْطَلَمَتْهُ الْبَلِیةُ؛ وَ کانَ قِیامُهُ زِیادَةً فِى مَکرُوهِنَا وَ شِیعَتِنَا!1
«خارج نمىشود از ما أهل البیت تا قیام قائم أحدى، براى اینكه ظلمى را از بین ببرد یا حقّى را حیات ببخشد، مگر اینكه بلیات و مصائب و گرفتاریها وى را خُرد مىكند و از پا در آورده مىشكند؛ و قیام او موجب زیادى در گرفتارىها و ناراحتىهاى ما و شیعیان ما خواهد شد!»
ممكن است گفته شود، عبارت: مَا خَرَجَ وَ لَا یخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ الْبَیتِ إلَى قِیامِ قَآئِمِنَا أَحَدٌ لِیدْفَعَ ظُلْمًا أَوْ ینْعَشَ حَقًّا إلَّا اصْطَلَمَتْهُ الْبَلِیةُ إطلاق دارد؛ هر قیامى كه واقع شود، نه تنها ما را خوشحال نمىكند، بلكه موجب زیادى در كراهت ما و موجب زیادى گرفتارى شیعیان ما خواهد بود.
در اینجا باید گفت: منظور حضرت از این عبارت، قیام أفرادى از أهل البیت است (همانطورى كه در روایت سابق عرض شد). لَا یخْرُجُ مِنَّا أَهْلَ
- «شرح صحيفه سجّاديّه» فيض الإسلام، مقدّمه، ص ٢٢
