
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «برخی دیگر از شرایط ولیفقیه» و «ویژگیهای حکومتِ ولیفقیه» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • وجوب جهاد، تحت ولایت فقیه از خودگذشته و به خدا پیوسته • بطلان گفتار کسانی که اقدام به اصلاح جامعه را موجب تأخیر در ظهور میدانند • بحثی پیرامون قیامهای افرادی که از اهلبیت علیهمالسلام نبودهاند • در روایات نیز متشابهات به محکمات برمیگردد • ضرورت مطالعۀ پیوستۀ نامۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام، توسط حاکم شرع • ضرورت تسریع در رفع حوائج مردم، توسط حاکم شرع • ضرورت یاد معاد، توسط حاکم شرع جهت رامکردن نفس • حقوق والی بر رعیّت و حقوق رعیّت بر والی • بزرگترین آفتِ والی، خویشتننگری است • اوامر والی در صورت معصیت و علم به خلاف، حجّت نیست • حکم حاکم، طریق برای حق است و موضوعیت ندارد • شیعه حاکم را در حکم خود جایزالخطا میداند • تعزیر و شکنجه برای اقرار متّهم ممنوع؛ و اقرار پس از تعذیب سندیّت ندارد
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
204و آمدند تا به وسط وادى عرفات رسیدند؛ در این هنگام مردم را مخاطب قرار داده و این خطبه را إیراد كردند:
دلالت خطبه بر وجوب حفظ جان و مال مسلمین و منع از ربا
إنَّ دِمَآءَکمْ وَ أَمْوَالَکمْ حَرَامٌ عَلَیکمْ کحُرْمَةِ یوْمِکمْ هَذَا، فِى شَهْرِکمْ هَذَا، فِى بَلَدِکمْ هَذَا. أَلَا کلُّ شَىْءٍ مِنْ أَمْرِ الْجَاهِلِیةِ مَوْضُوعٌ تَحْتَ قَدَمِى؛ وَ دِمَآءُ الْجَاهِلِیةِ مَوْضُوعَةٌ؛ وَ إنَّ أَوَّلَ دَمٍ أَضَعُ مِنْ دِمَائِنَا دَمُ ابْنِ رَبِیعَةِ بْنِ الْحَارِثِ؛ وَ کانَ مُسْتَرْضِعًا فِى بَنِى سَعْدٍ فَقَتَلَهُ هُذَیلٌ. وَ رِبَا الْجَاهِلِیةِ مَوْضُوعٌ؛ وَ أَوَّلُ رِبًا أَضَعُ رِبَانَا رِبَا الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَلِّبِ، فَإنَّهُ مَوْضُوعٌ کلُّهُ.1
«همانا بدانید: خونهاى شما، و أموال شما محترم و داراى ارزش و حرمت است مانند حرمت و احترام چنین روزى كه در آن هستید، و چنین ماهى (ذو الحجّة) كه در آن بسر مىبرید، و چنین شهرى كه در آن سكنى گزیدهاید. ریختن خونهایتان و بردن أموالتان بر یكدیگر حرام است. آگاه باشید! تمام امور و سنّتهاى جاهلیت را در زیر قدمهاى خود محو كردم! خونهایى كه در جاهلیت ریخته شده است زیر گام من است و قصاص ندارد! و أوّلین خون از خونهاى ما كه در جاهلیت ریخته شده است و قصاصش را ساقط كردم، خون ربیعة بن حارث بن عبد المطلّب است، كه از طائفه بنى سعد زن شیرده و مُرضعه طلب نمود، و او را طائفه هُذَیل به قتل رساندند. و چون مسلمان نبوده است قصاص ندارد؛ گرچه پسر عموى من است.
و رباهایى كه در جاهلیت تعهّد به آنها شده است همگى را از اعتبار انداختم. و أوّلین ربا و منفعت پولى را كه از اعتبار انداختم و زیر قدم خود قرار دادم، رباهایى است كه عموى من: عبّاس بن عبد المطلّب از مردم مىخواهد؛ منفعت این پولها و رباها را ساقط كردم!»
- مشروح اين خطبه با ذکر مصادر آن در کتاب «إمام شناسى» ج ٦، ص ١٣٢ آورده شده است.
