ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

دچار پیروى از هواى نفس خود شده، و امرش فُرُط شده است (فرط یعنى ظلم و اعتداء و تجاوز؛ هر چیزى كه از حدّ مى‌گذرد و به حدّ إسراف میرسد آن را فرط مى‌گویند.) أمر كسانى كه فرط هستند یعنى متجاوز و متعدّى هستند را إطاعت نكن.»

 وَ لا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ* الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَ لا يُصْلِحُونَ‌.¹

 «إطاعت نكنید از أمر مسرفین! إسراف كنندگان چه كسانى هستند؟ مسرفین كسانى هستند كه در روى زمین إفساد مى‌كنند و إصلاح نمى‌نمایند.»

 اینها همه به وضوح نشان میدهد كه حاكم شرع اگرچه به حكومت شرعى هم منصوب و حكومتش هم صحیح باشد و تمام شرائط حكومت در او باشد، اگر أحیاناً إنسان را أمر به معصیت كرد، إنسان نمى‌تواند إطاعت كند. حكم حاكم و والى تا آنجائى نافذ است كه در معروف باشد نه در منكر. اگر أمر به منكر كرد، أمر به معصیت كرد، إنسان باید ردّ كند و عمل نكند.

روایات عامّه در وجوب إطاعت از والیان جائر

 أمّا أهل تسنّن در كتب خودشان روایات عجیب و غریبى نقل مى‌كنند كه بطور كلّى پیغمبر فرموده است: إنسان از هر حاكم و آمرى باید إطاعت كند، هر كه میخواهد باشد؛ و لو به إنسان تعدّى كنند و مال إنسان را ببرند، و اگرچه خودشان به أنواع معاصى آلوده باشند و أموال مردم را به عنوان ستم و ظلم و جبّاریت غارت كنند، وقتى كسى آمر بر إنسان شد، باید إنسان حكم او را بدون چون و چرا إجراء كند. و روایات خیلى شدیدى به لسانهاى مختلف بیان كرده‌اند كه حقیقةً إنسان تعجّب میكند، و جا هم دارد كه تعجّب كند؛ زیرا أفرادى كه حكومت و خلافت را عصب نموده از مسیر واقعى خود منحرف ساختند، مى‌بایست براى برقرارى و دوام آن، أحادیث مجعوله‌اى را بین مردم منتشر نموده بدان تمسّك نمایند و ظلم و جور خود را بر آن أساس تثبیت نمایند.

 در «الغدیر» از «صحیح بخارى» در باب: السّمع و الطّاعة، و از «صحیح‌