ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
جلد چهارم از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «برخی دیگر از شرایط ولیفقیه» و «ویژگیهای حکومتِ ولیفقیه» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • وجوب جهاد، تحت ولایت فقیه از خودگذشته و به خدا پیوسته • بطلان گفتار کسانی که اقدام به اصلاح جامعه را موجب تأخیر در ظهور میدانند • بحثی پیرامون قیامهای افرادی که از اهلبیت علیهمالسلام نبودهاند • در روایات نیز متشابهات به محکمات برمیگردد • ضرورت مطالعۀ پیوستۀ نامۀ امیرالمؤمنین علیهالسلام، توسط حاکم شرع • ضرورت تسریع در رفع حوائج مردم، توسط حاکم شرع • ضرورت یاد معاد، توسط حاکم شرع جهت رامکردن نفس • حقوق والی بر رعیّت و حقوق رعیّت بر والی • بزرگترین آفتِ والی، خویشتننگری است • اوامر والی در صورت معصیت و علم به خلاف، حجّت نیست • حکم حاکم، طریق برای حق است و موضوعیت ندارد • شیعه حاکم را در حکم خود جایزالخطا میداند • تعزیر و شکنجه برای اقرار متّهم ممنوع؛ و اقرار پس از تعذیب سندیّت ندارد
مرتب سازی:
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4
158جهاد كنى خارج شوند. اى پیغمبر، بگو قسم نخورید! وقتى كه شما را أمر بجنگ مىكنم إطاعت كنید (بدون سر و صدا و داد و بیداد بطور معروف و پسندیده سر را بپائین بیندازید و به جنگ بروید؛ قسم خوردن و بعد إنكار كردن چه فائدهاى دارد!) إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ﴾.
قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَ ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ.1
«بگو: از خدا إطاعت كنید! از پیغمبر خدا إطاعت كنید! اگر شما روى گرداندید، بدانید: بر عهده پیغمبر همان تكالیفى است كه به او داده شده، و بر شماست آنچه را كه به شما تكلیف شده است (هر كدام مسؤول عمل خود هستید). و أمّا اگر از پیغمبر إطاعت كنید راه را یافته به سعادت خواهید رسید؛ و نیست بر عهده پیغمبر مگر إبلاغ آشكار.» یعنى او مسؤولیت عمل شما را ندارد. ما فقط بر عهده او دعوت شما را قرار دادیم؛ اگر إطاعت كردید خود به سعادت مىرسید.2
- آيه ٥٤، از سوره ٢٤: النّور
- در «مستدرک الوسآئل» از طبع سنگى، ج ٢، ص ٣١٠، در باب ٣٨: أنه لا يَجوز لِمَن وصَفَ عدلًا أن يُخالفَه إلَى غَيره، رواياتى در اين زمينه نقل کرده است که شايسته است ما بواسطه أهمّيّت، آنها را در اينجا ذکر نمائيم:
(١) کتاب جعفر بن محمّد بن شريح، عن أبى الصّباح، عن خَيثَمة الجُعفى، عن أبى جعفر عليه السّلام، أنّه قال فى حديث:
وَ إنَّ أعْظَمَ النَّاسِ حَسْرَةً يَوْمَ الْقِيَمَةِ مَنْ وَصَفَ عَدْلًا ثُمَّ خَالَفَهُ إلَى غَيْرِهِ.
(٢) جعفر بن أحمد فى کتاب «الغايات» عن خيثمة، عنه مثله؛ و فيه: عَبْدٌ وَصَفَ، إلخ.
(٣) و عن رسول الله صلّى الله عليه و ءَاله؛ أنهُ قالَ: أَشَدُّ أَهْلِ النَّارِ عَذَا بًا مَنْ وَصَفَ عَدْلًا ثُمَّ خَالَفَ إلَى غَيْرِهِ.
(٤) الحسين بن سعيد فى کتاب «الزّهد» عن النّصر، عن الحلبى، عن أبى سعيد المکارى، عن أبى بصير، عن أبى جعفر عليه السّلام فى قوله تعالى: «فَکبْکبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ» فَإنَّهُمْ قَوْمٌوَصَفُوا عَدْلًا بِأَلْسِنَتِهِمْ ثُمَّ خَالَفُوا إلَى غَيْرِهِ.
(٥) و عن عبد الله بن يحيى، عن ابِن مسکان، عن أبى بصير، عن أبى عبد الله عليه السّلام فى قوله تعالى:«فَکبْکبُوا، الآيَة» فَقالَ: يا بَابَصِيرٍ! هُمْ قَوْمٌ وَصَفُوا عَدْلًا وَ عَمِلُوا بِمُخَالِفِهِ.
(٦) «فقه الرّضا» عليه السّلام و نَرْوى: مَنْ أَعْظَمُ النَّاسِ حَسْرَةً؟ قَالَ: مَنْ وَصَفَ عَدْلًا فَخَالَفَهُ إلَى غَيْرِه. و نَرْوى فى قَوْلِ الله: «فَکبْکبُوا، الآيَة» قَالَ:هُمْ قَوْمٌ وَصَفُوا بِأَلْسِنَتِهِمْ ثُمَّ خَالَفُوا إلَى غَيْرِه. فَسُئِلَ عَنْ مَعْنَى ذَلِک؛ فَقَالَ: إذَا وَصَفَ الإنْسَانُ عَدْلًا خَالَفَهُ إلَى غَيْرِهِ فَرَأَى يَوْمَ الْقِيَمَةِ الثَّوَابَ الَّذِى هُوَ وَاصَفَهُ لِغَيْرِهِ عَظُمَتْ حَسْرَتُهُ.
(٧) کتاب «سليم بن القيس الهلالى» قال: سَمِعْتُ عليّا عليه السَّلام يَقولُ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ: وَ إنَّ أَشَدَّ النَّاسِ نَدَامَةً وَ حَسْرَةً رَجُلٌ دَعَا عَبْدًا إلَى اللهِ فَاسْتَجَابَ لَهُ فَأَطَاعَ اللهَ فَدَخَلَ الْجَنَّةَ وَ أَدْخَلَ الدَّاعِىَ النَّارَ بِتَرْکهِ عَمَلَهُ وَ اتِّبَاعِهِ هَوَاهُ وَ عِصْيَانِهِ لِلَّه، الخبر.
(٨) الشّيخ المفيد فى «العيون» و «المحاسن» عن أحمد بن محمّد بن الحسن بن الوليد، عن أبيه، عن سعد بن عبد الله، عن أحمد بن محمّد بن عيسى، عن يونس بن عبد الرّحمن، عن بعض أصحابه، عن خيثمة، عن أبى عبد الله عليه السّلام فى حديث، أنّه قال: وَ إنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَذَا بًا يَوْمَ الْقِيَمَةِ مَنْ وَصَفَ عَدْلًا ثُمَّ خَالَفَهُ إلَى غَيْرِهِ