ولایت فقیه در حکومت اسلام ج4

 «اینست و جز این نیست كه: قول مؤمنان، در زمانى كه آنها را به خدا و رسول دعوت كنند براى اینكه میان آنها حكم كند، اینست كه بگویند: سَمِعْنا وَ أَطَعْنا: گوش محض هستیم و إطاعت محض هستیم. (سَمِعْنا وَ أَطَعْنا همان عنوان سمع و طاعتى است كه عرض شد در اصطلاح از آیه قرآن و از خبر گرفته شده است.) وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌.» بنابراین، أصل، إطاعت امّت از والى طبق این آیه شریفه قرآن است.

 و أمّا مُفاد آیه: إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ‌، خصوص حكم در منازعات و مرافعات و مناقشات نیست؛ بطور كلّى باید كه امّت بسوى خدا و رسول خدا رجوع كنند، تا اینكه حكم خدا و رسول بر آنها جارى بشود، و اینها باید بالسّمع و الطّاعة قبول كنند.

 این آیه شریفه در مجموعه آیاتى است كه زنجیروار در پى هم آمده است و مطلب مهمّى را بیان مى‌كنند.

 أمّا آیات قبل از این، چنین است: وَ يَقُولُونَ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالرَّسُولِ وَ أَطَعْنا ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ‌.¹

 «مى گویند: ما به خدا و رسول خدا إیمان آوردیم و إطاعت كردیم؛ سپس جماعتى از اینها پشت نموده از أوامر تو تخلّف مى‌ورزند. اینها مؤمن نیستند: وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ.﴾

 وَ إِذا دُعُوا إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ مُعْرِضُونَ‌.²

 «زمانى كه بسوى خدا و رسول خدا خوانده بشوند تا رسول خدا در میان آنها حكم كند، فریقى از آنها إعراض مى‌كنند و این دعوت را نمى‌پذیرند.»

 وَ إِنْ يَكُنْ لَهُمُ الْحَقُّ يَأْتُوا إِلَيْهِ مُذْعِنِينَ‌.³

 «أمّا اگر حقّ لَهِ آنها باشد و بدانند كه این حكمى كه رسول خدا مى‌دهد به نفع آنهاست بسوى پیغمبر مى‌آیند، با إذعان و اعتراف.» پس آنجائیكه حقّ لَهِ‌