ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

فكرى، توأم با مدركات قلبى و سرّى او بوده باشد. و لذا سید ابن طاووس فتوى نمى‌داد و مى‌گفت: من كه در أمر خودم نمى‌توانم از عهده بر آیم؛ چگونه از عهده امور مردم بر مى‌آیم؟!

 در كتاب «كشف المَحَجّة» به فرزندانش (محمّد و علىّ) كه دو بچّه كوچك بودند و این كتاب را به عنوان وصیت براى آنها مى‌نویسد، مى‌گوید: مردم از من فتوى خواستند و من ندادم، بجهت اینكه به این آیه از قرآن رسیدم كه خدا به حبیبش (پیغمبر) مى‌فرماید:

 وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ* لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ* ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ* فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ‌.¹

 «اگر این محمّد (صلّى الله علیه و آله و سلّم) مطلبى را از پیش خود بگوید و به ما نسبت بدهد، ما با دست قدرت او را مى‌گیریم (لِهْ مى‌كنیم و هلاكش مى‌نمائیم) و رگ حیاتى قلب او را قطع مى‌كنیم. آنوقت كدامیك از شما مى‌توانید او را از دست ما بگیرید و میان او و میان كار ما حاجز شوید (او را از دست ما نجات بدهید)؟!»

 وقتى خدا چنین آیه تهدیدآمیزى به پیغمبرش دارد من چكار كنم؟! و خدا با من چه مى‌كند؟! فتوى دادن، به خدا نسبت دادن است؛ یعنى خدا اینطور مى‌گوید، پیغمبر اینطور مى‌گوید. و تا إنسان به مرحله یقین نرسد خیلى مشكل است.

فتوى باید معاینةً باشد

 و لذا در عبارت «مصباح» دارد كه: فتوى باید معاینةً باشد؛ یعنى ببیند كه خدا دارد اینطور مى‌گوید. و روى همین زمینه أئمّه علیهم السّلام فتوى میداده‌اند؛ آنان اینطور بودند؛ پیغمبر اینطور بود؛ و آن فقهاى أصیل مثل سید ابن طاووس اینطور بودند. یعنى بالمعاینه مطلب را إدراك مى‌كردند و فتوى میدادند؛ و إلّا فتوى نمیدادند.