ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

زحمت بكشد علماً و عملًا، آیا خدا به او قسمت كند كه أصل و حقیقت وحدت وجود را بفهمد یا نه؟! این از أسرار است و نمى‌شود این را به همه كس گفت.

 اگر إنسان به كسى بگوید: وجود واحد است، او از این كلام چه إدراك مى‌كند؟ مى‌گوید: این حرف معنیش اینست كه: یك وجود بیشتر تحقّق ندارد و آن، همان وجود ذات أقدس پروردگار است؛ یعنى همه چیز خداست. و لذا خیال مى‌كند: إنسان خداست، خنزیر خداست، كلب هم خداست، قاذورات خداست، زانى خداست، مَزْنىّ خداست.

 این كفر و شرك است. وحدت وجودى نمى‌گوید: زانى و مزنىّ خداست، كلب و خنزیر خداست. او نمى‌گوید: إنسان خداست؛ نمى‌گوید: بالاتر از إنسان (فرشتگان) خدا هستند؛ و نمى‌گوید: ملائكة مقرّبین و روح خدا هستند. او نمى‌گوید: جبرائیل و روح الامین و روح القدس خدا مى‌باشند.

 او مى‌گوید: اینها همه، موجودات متعینه و متقیده و محدوده و مشخّصه هستند؛ و پروردگار حدّ ندارد. حتّى پیغمبر را با تمام آن بى حدّى كه نسبت به همه موجودات دارد، ولیكن نسبت به پروردگار محدود و ممكن است، نمى‌گوید خداست. وحدت وجودى مى‌گوید: غیر از خدا هیچ نیست!

 فرق است بین اینكه بگوئیم: همه چیز خداست. (کلُّ شَىْ‌ءٍ هُوَ اللَه) و یا اینكه بگوئیم: غیر از خدا چیزى نیست. وحدت وجودى مى‌گوید: غیر از ذات مقدّس حضرت واجب الوجود على الإطلاق، وجودى در عالم نیست. وجود استقلالى یكى است و بس؛ و او تمام موجودات را فرا گرفته است، وَ لا تَشُذُّ عَنْ حیطَةِ وُجودِهِ ذَرَّه! و هر موجودى را كه شما موجود مستقلّ مى‌پندارید، این استقلال ناشى از نابینائى و عدم إدراك شماست! موجود مستقلّ اوست و بس. تمام موجودات وجودشان وجود ظلّى است؛ وجود تَبعى و اندكاكى و آلى براى أصل وجود است. همه، وجودشان وجودى است قائم به آن ذات