ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

الصَّابِرِينَ.¹

 «آیا چنین گمان مى‌كنید كه داخل بهشت مى‌شوید، در حالیكه هنوز خداوند مقام آنهائى را از شما كه در راه خدا جهاد كرده‌اند، و آنهائى را كه صبر نموده‌اند، معلوم نگردانیده باشد؟!»

 أَمْ حَسِبْتُمْ‌ استفهام إنكارى است. یعنى أبداً گمان نكنید كسى كه مجاهده نكرده و صبر ندارد داخل بهشت شود. و بعد از ذكر سه آیه دیگر مى‌فرماید:

 وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الصَّابِرِينَ.²

 «و چه بسیار از پیغمبران بودند كه أفراد مهذّب و تربیت یافته مكتب توحید در ركاب آنان كارزار مى‌كردند و در مقابل آنچه كه در راه خدا به آنها إصابت مى‌كرد، هیچ سستى نكرده و إظهار ضعف ننمودند (هیچگاه إظهار شكست و تذلّل و انفعال نكرده، بلكه پا برجا و ثابت قدم، در معیت با آن پیغمبران قتال كردند.) و خداوند صابرین را دوست دارد.»

 این آیه هم إطلاق دارد؛ چون مى‌فرماید: چه بسیار از پیغمبرانى كه چنین بودند. و از اینجا معلوم مى‌شود كلام بعضى كه گفته‌اند: جهاد فقط در إسلام است و در شرایع گذشته جهاد نبوده است و سائر أنبیاء جهاد نكرده‌اند، گفتار استوارى نیست. زیرا این آیه مى‌فرماید: وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍ‌؛ چه بسیار از پیغمبرانى كه با رِبّیون، و تربیت یافتگان دست خود از إلهیون و خدا پرستان در راه خدا كارزارها كردند. فعلیهذا در واقع اگر إنسان به ممشاى پیغمبران و أئمّه علیهم السّلام و منشأ آن مراجعه كند، مى‌یابد كه: جهاد، گذشته از آنكه یك أمر شرعى بوده، یك أمر عقلى و فطرى است؛ چرا كه إنسان نمیتواند ببیند دشمنان دین در