ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

شامل میشود. أمّا پرهیز از زنهاى بد (اتَّقوُا شِرَارَ النِّسَآء) كه جاى خود دارد؛ و البتّه از زنهاى بد باید اجتناب كرد. أمّا چرا از زنهاى خوب بر حذر باشیم؟ وَ کونُوا مِنْ خِیارِهِنَّ عَلى حَذَرٍ.

 در اینجا حضرت میخواهد إعلام كند و بیدار باش بدهد كه: زنهاى خوب و پسندیده، گرچه از سائرین ممتازند، ولیكن نَفْس آنها به امور اعتباریه و تخیلیه و أوهام خیلى نزدیك است؛ و قابلیت گرایش و رنگ پذیرفتن در آنان بسیار است. و با أمرى و نهیى خود و عالمى را خراب مى‌كنند. بنابراین، با خوبان آنها هم كه شما سر و كار دارید، همیشه باید دست به عصا حركت كنید؛ و به آنها مجال و میدان ندهید.

 وَ لَا تُطِیعُوهُنَّ فِى الْمَعْرُوفِ حَتَّى لَا یطْمَعْنَ فِى الْمُنْکرِ. در كارهاى پسندیده و خوب و شایسته، كه آن كار مسلّم معروف است و شكّ و شبهه‌اى هم در آن نیست، از آنان إطاعت نكنید؛ كه اگر إطاعت كنید، آنها كم كم طمع در منكر مى‌كنند. یعنى إراده و فرماندهى ایشان نسبت به كارهاى منكر تعلّق میگیرد؛ آنوقت شما را أمر میكنند كه در كارهاى منكر هم از آنها إطاعت كنید.

گفتار شیخ محمّد عبده در تفسیر: وَ لَا تُطِیعُوهُنَّ فِى الْمَعْرُوفِ حَتَّى لَا یطْمَعْنَ فِى الْمُنْكَر

 شیخ محمّد عبدُه در شرح این جمله از قول إمام مى‌فرماید:

 لا یریدُ أنْ یتْرَک الْمَعْروفُ لِمُجَرَّدِ أمْرِهِنَّ بِهِ؛ فَإنَّ فى تَرْک الْمَعْروفِ مُخالَفَةَ السُّنَّةِ الصّالِحَةِ، خُصوصًا إذا کانَ الْمَعْروفُ مِنَ الْواجِباتِ.¹

 «اینكه حضرت مى‌فرماید: شما در كارهاى پسندیده از زنها إطاعت نكنید، بدین معنى نیست كه بواسطه أمر آنها دست از عمل معروف بردارید؛ و آن معروف، دیگر معروف نبوده بلكه منكر میشود، و با آنكه معروف است أصلًا شما بجا نیاورید.

 این منظور حضرت نیست؛ زیرا كه معروف، كار پسندیده است و در ترك معروف مخالفت سنّت صالحه است؛ بخصوص اینكه معروف از واجبات