ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

این عبارت است از تسلسل، و تسلسل هم باطل است.

 پاسخ اینست كه: مسأله از این قرار نیست. آراء أهل حلّ و عقد كه براى تعیین رئیس حجّیت دارد، حكم به نتیجه است نه إرائه طریق. أهل حلّ و عقد، خود به خود در هر جامعه‌اى شناخته شده‌اند و خود بخود هستند؛ و راه وصول به آنها علم وجدانى هر فرد است. أهل حلّ و عقد، یك سیماى خاصّ و یك عنوان مشخّص خارجى جداى از سائر طبقات دارند.

 ما با عنوانِ‌ ﴿فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ﴾*¹ باید به آنها رجوع كنیم.

 همانطور كه در ساختمان منزل به معمار رجوع مى‌كنیم، و در امراض به أطبّاء حاذق مراجعه مى‌نمائیم، و در قضیه اقتصاد با تجّارِ وارد مشورت مى‌كنیم، همچنین در مسائل حكومت و ولایت فقیه باید به أفراد أهل حلّ و عقد مراجعه كنیم؛ و آنها هم مثل همان أفراد متخصّص، أفراد معلوم و شناخته شده در میان جامعه هستند كه دیگر نیازى به انتخاب آنان بوسیله مردم و آراء أكثریت نیست.

 مثلًا در یك شهر، مردم فلان معمار را مى‌شناسند كه در فنّ خود سرآمد همگنان خود است، لذا به او مراجعه مى‌كنند. و نیز مى‌شناسند كه فلان طبیب بهترین جرّاح است؛ زیرا وى طىّ زحماتى كه در عملیات مختلف جرّاحى كشیده، تبحّر و تخصّص و حذاقت و تعهّد و عدالت خود را بنمایش گذاشته، و هیچگاه در حین انجام وظیفه، نظر شخصى با كسى نداشته است. وجود چنین شخصى خود بخود معرّف شخصیت اوست؛ لذا مردم به او مراجعه مى‌كنند. و همچنین در سائر حِرَف و صنایع.

 در مسائل و أحكام دینى و ولایت نیز مسأله از این قبیل است. و این مطلب بُغرنجى نیست كه ما آن را به صورتهاى دیگرى در بیاوریم، و براى حلّ