ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

تقویت نكرده است.

كلمات حاجى نورى، سید على خان مدنى شیرازى، حاج آقا بزرگ طهرانى، سید هاشم بحرانى، سید حسین قزوینى، فاضل لاهیجى، سید أبو القاسم ذهبى، حاج میرزا جواد ملكى، شیخ على أكبر نهاوندى پیرامون «مصباح»

 حاجى نورى در خاتمه «مستدرك» مى‌گوید:

 وَ قَالَ الْعلّامَةُ الْمَجْلِسىُّ فى «البِحارِ»: وَ کتابُ «مِصْباحُ الشَّریعَةِ» فیهِ بَعْضُ ما یریبُ اللَّبیبَ الْماهِرَ؛ وَ اسْلوبُهُ لا یشْبِهُ سآئِرَ کلِماتِ الائِمَّةِ عَلَیهِمُ السَّلامُ وَ ءَاثَارِهِمْ.

 وَ رَوَى الشَّیخُ فى «مَجالِسِهِ» بَعْضَ أخْبارِهِ هَکذا: «أخْبَرَنا جَماعَةٌ عَنْ أبى الْمُفَضَّل الشَّیبانىِّ بِاسْنادِهِ عَنْ شَقیقٍ الْبَلْخىِّ، عَمَّنْ أخْبَرَهُ مِنْ أهْلِ الْعِلْم» وَ هَذَا یدُلُّ عَلَى أَنَّهُ کانَ عِنْدَ الشَّیخِ رَحِمَهُ اللَهُ فى عَصْرِهِ، وَ کانَ یأْخُذُ مِنْهُ؛ وَ لَکنَّهُ لا یثِقُ بِهِ کلِّ الْوُثوقِ؛ وَ لَمْ یثْبُتْ عِنْدَهُ کوْنُهُ مَرْوِیا عَنِ الصَّادِقِ عَلَیهِ السَّلامُ

 وَ إنَّ سَنَدَهُ ینْتَهِى إلَى الصُّوفِیةِ؛ وَ لِذَا اشْتَمَلَ عَلَى کثیرٍ مِنِ اصْطِلاحاتِهِمْ وَ عَلَى الرِّوایةِ مِنْ مَشایخِهِمْ وَ مَنْ یعْتَمِدونَ عَلَیهِ فى رِوایاتِهمْ وَ اللَهُ یعْلَم.¹

 «علّامۀ مجلسى مى‌فرماید: در «مصباح الشّریعة» روایاتى است كه شخص لبیب و ماهر را در آنكه این كتاب از إمام معصوم صادر شده است به شكّ و شبهه مى‌اندازد؛ چرا كه اسلوبش مشابه با سائر كلمات و آثار أئمّه نیست.

 شاهد بر این، تعبیر شیخ طوسى در «أمالىِ» خود میباشد كه بعضى از أخبارش را به این نحو ذكر كرده است: أخبَرَنا جَماعَةٌ عَن أبى الْمُفَضَّلِ الشَّیبانى بِإسْنادِهِ عِنْ شَقیقٍ الْبَلْخىِّ عَمَّنْ أخْبَرَهُ مِنْ أهْلِ الْعِلْم.

 دیگر نگفته است: عَنِ الصّادِقِ عَلَیهِ السَّلام؛ چون یقین نداشته است كه این روایت از آن حضرت باشد؛ بلكه بعنوان: عَمَّنْ أخْبَرَهُ مِنْ أهْلِ الْعِلْم‌ ذكر كرده است؛ و این دلیل است بر اینكه: «مصباح» نزد مرحوم شیخ وجود داشته و در عصر او متداول بود است؛ و خود شیخ هم از آن أخذ كرده، أمّا وثوق تامّ بدان نداشته است؛ و در نزد او ثابت نبوده است كه از حضرت صادق علیه السّلام