ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

رسیده است، جبرئیل آمد و بیان كرد. و وقتى حكم روشن شد، مطلب دو قسم میشود: یك قسم اینكه: حكم میرود روى موضوعى كه عبارتست از ضربى كه واقع شده است بدون نشوز. قسم دیگر: موضوعى كه عبارتست از ضربى كه وارد شده است مَع النّشوز؛ و هر كدام از این دو موضوع، حكم مختلفى دارد.

 صاحب «مجمع البیان» به دنبال گفتارش مى‌فرماید: معنى آیه اینست كه: الرِّجالُ قَیمونَ عَلَى النِّسآء، مُسَلَّطونَ عَلَیهِنَّ فى التَّدْبیرِ وَ التَّأْدیبِ وَ الرِّیاضَةِ وَ التَّعْلیمِ‌ ﴿بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ﴾.

 مردها قیم زنها و مسلّط بر آنها هستند؛ هم در تدبیر، هم در تعلیم، هم در ریاضت (یعنى أدب كردن و در راه وارد كردن). چرا؟ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ‌. براى اینكه خداوند بعضى را بر بعضى (مردها را بر زنها) فضیلت بخشیده است.

 اینگونه تعبیر (همانطور كه علّامه در تفسیر فرموده‌اند) از أدب قرآن است كه سببش را بیان كرده است؛ لذا صاحب «مجمع البیان» مى‌فرماید:

 هَذا بَیانُ سَبَبِ تَوْلیةِ الرِّجالِ عَلَیهِنَّ. أىْ إنَّما وَلَّاهُمُ اللَهُ أمْرَهُنَّ لِما لَهُمْ مِنْ زیادَةِ الْفَضْلِ عَلَیهِنَّ بِالْعِلْمِ وَ الْعَقْلِ وَ حُسْنِ الرَّأْىِ وَ الْعَزْمِ.¹

 چون أساس خانواده باید بر تدبیر عقلى استوار باشد؛ و قوّه عاقله مردها بدون شكّ از زنها بیشتر است، بنابراین، آن فضیلت طبیعى كه مردها نسبت به زنها دارند، إیجاب مى‌كند كه: سیاست و تدبیر و امور خانه به دست مرد باشد نه به دست زن.

 آمر در خانه باید مرد باشد نه زن، اگر زن أمر خانه و بیت را در دست بگیرد، به فساد مى‌كشد.

 محقّق كاشانى در «تفسیر صافى» فرموده است: ﴿الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ﴾ یقومونَ عَلَیهِنَّ قِیامَ الْوُلاةِ عَلَى الرَّعیةِ ﴿بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى‌ بَعْضٍ﴾