ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3

مُهاجِرٍ وَ أنْصارىٍّ، وَ الانْصارىُّ وَلىُّ کلِّ أنْصارىٍّ وَ مُهاجِرٍ. کلُّ ذَلِک بِدَلیلِ إطْلاقِ الْوِلایةِ فى الْآیة.

 ایشان میفرماید: اینكه ما میگوئیم: معنى ولایت در تمامى این موارد جارى و سارى است بدینجهت است كه آیه إطلاق دارد.

 فَلا شاهِدَ عَلَى صَرْفِ الْآیةِ إلَى وَلایةِ الإرْثِ بِالْمُؤَاخاةِ الَّتى کانَ النَّبىُّ صَلَّى اللَهُ عَلَیهِ وَ ءَالِهِ (وَ سَلَّمَ) جَعَلَها فى بَدْءِ الْهِجْرَةِ بَینَ الْمُهاجِرینَ وَ الانْصارِ، وَ کانوا یتَوارَثونَ بِها زَمانًا حَتَّى نُسِخَت.¹

 «بنابراین، گفتار بعضى، كه در اینجا ولایت حتماً به معنى توارث است، به دلیل آنكه پیغمبر در فتح مكّه در بدءِ هجرت بین مهاجر و أنصار مؤاخات و برادرى قرار دادند و بر همان أساس آنها از یكدیگر إرث میبردند و بعد منسوخ شد، تمام نیست. زیرا كلام آنان نمیتواند آیه را در خصوص معنى توارث مقید و منحصر كند؛ بلكه آیه إطلاق دارد. و مورد توارث یكى از مصادیق انطباق عموم آیه بر آن است».

حرمت تعرّب بعد از هجرت

 ابن أثیر جزرىّ در «نهایة» آورده است: وَ فیهِ‌ «ثَلَاثٌ مِنَ الْکبَآئِرِ؛ مِنْهَا: التَّعَرُّبُ بَعْدَ الْهِجْرَةِ» ...

 در روایتى از رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم آمده است كه: سه چیز است كه از گناهان كبیره است؛ یكى از آنها تَعَرُّبُ بَعْدَ الْهِجْرَةِ است. یعنى بعد از اینكه مسلمانى به دار الإسلام هجرت كرد، نمى‌تواند دوباره به محیط شرك و كفر كه در آنجا زندگى مى‌كرده است، یا هر جا كه أعرابیت و بدویت بر آن صادق باشد، برگردد؛ بلكه واجب است براى همیشه در دار الإسلام باقى بماند.

هجرت بر دو گونه است: هجرت به دار الإسلام و هجرت از بادیه و بیابان به شهر براى تعلّم أحكام

 تَعَرُّبُ بعدَ الْهِجْرَة، یعنى قبول نمودن آداب و سنن أعرابیت بعد از هجرت؛ و همچنین حركت كردن و برگشتن بسوى أعراب و بادیه نشینان بعد از زندگى در بلاد إسلام، كه جائز نبوده بلكه حرام است و از كبائر محسوب