
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج2
جلد دوم از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «ادلۀ ولایت فقیه و سعۀ دلالت آنها» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • در ولایت فقیه باید علم ظاهر و علم باطن با هم جمع باشد • بحثی دربارۀ مطلق و مقیّد و کیفیت أخذ به اطلاق • شناخت علمای سوء از راه ادراک وجدانی و فقه قلبی • حرمت تقلید در صورت مشاهدۀ فسق ظاهر از مرجع تقلید • بهترینِ خلق خدا بعد از انبیاء، علماء هستند در صورتی که صالح باشند • برای مرجعیت، ملکهای بالاتر از عدالت لازم است • بحثی در عدم صحتِ استصحاب عدالت فقیه، وقتی به مرجعیت میرسد • رجوع جاهل به عالم از جهت فطرت، عقل و شرع • هنگام دسترسی به اعلم، رجوع به عالم، خلاف است • دلیل قطعیِ عقلی بر لزوم تشکیل حکومت • میزان اعلمیت فقیه، اعلمیت به کتابالله است • هر خبری که خلاف علم باشد، قبل از رجوع به سندش مردود است • برخی دیگر از روایات دالّه بر ولایت فقیه • بحث پیرامون «تفسیر منسوب به امام حسن عسکری علیهالسلام»
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج2
244«خداوند آن كسى است كه آسمانهاى هفتگانه و زمینها را به تعداد آنها آفرید، و أمر را بین آسمانها و زمینهاى هفتگانه نازل فرمود؛ براى اینكه شما بدانید (یعنى تمام آسمانهاى هفتگانه و زمینهاى هفتگانه و نزول أمر از بین آنها، همه مقدّمه است براى علم شما، و اینكه بدانید): خداوند بر هر چیز تواناست، و خداوند علمش بر هر چیزى إحاطه دارد.» تمام این دستگاه آفرینش، مقدّمه علم است.
أمیر المؤمنین علیه السّلام مىفرماید: وَ وَقَفُوا أَسْمَاعَهُمْ عَلَى الْعِلْمِ النَّافِعِ لَهُمْ1 در روایت است: اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّینِ2 «شما به دنبال علم بروید گرچه در چین باشد.»
در «مصباح الشّریعة» آمده است كه: «قَالَ عَلِىٌّ عَلَیهِ السَّلامُ: اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّینِ.» وَ هُوَ عِلْمُ مَعْرِفَةُ النَّفْسِ وَ فِیهِ مَعْرِفَةُ الرَّبِّ عَزَّ وَ جَلَ3
حضرت استادنا الاكرم آیة الله علّامه طباطبائى قدّس الله سرّه، از «غُرر و دُرر» آمُدى از أمیر المؤمنین علیه السّلام در این معنى نوزده روایت بیان كردهاند4
وَ قَدْ اتَّفَقَ الْعُلَمآءُ: أنَّ شَرَفَ کلِّ عِلْمٍ بِشَرَفِ الْمَعْلومِ، وَ کلُّ عِلْمٍ یکونُ
- «نهج البلاغه» خطبه ١٩١؛ و از طبع مصر با تعليقه شيخ محمّد عبده، ج ١، ص ٣٩٦
- در «بحار الانوار» طبع کمپانى، ج ١، ص ٥٧ و ص ٥٨ اين روايت را از «غوالى اللَئالى» و از «روضه الواعظين» از رسول أکرم صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت کرده است.
- «مصباح الشّريعة» با تحقيق و مقدّمه عالم بزرگوار حاج شيخ حسن مصطفوى، طبع سنه ١٣٧٩ هجرى قمرى، باب ٦٢، ص ٤١؛ و عبارت بعد از آن اينست: قَالَ النَّبِىُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ. و عين اين دو روايت را ملّا محسن فيض در «المحجّة البيضآء» ج ١، ص ٦٨ از «مصباح الشّريعة» نقل نموده است.
- «الميزان فى تفسير القرءَان» ج ٦، بحث روائى، ص ١٨٢
