
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
64﴿وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ» و علاوه، سیطره و إحاطه بر همه آنها دارد. این قرآن را ما به تو نازل كردیم، این قرآنى كه صفتش این است كه نزولِ به حقّ شده، و مصدّقِ كُتبِ سابقینِ از أنبیاء و مرسلین است و بر همه آنها مُهیمن و مُسَیطِر است و تسلّط دارد، فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ، بنابراین ـ با فاء تفریع مىكند ـ در میان مردم، بِما أَنْزَلَ اللَّهُ (بر أساس آنچه خداوند فرو فرستاده است) حكم كن، وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ؛ و از أهواء آنها متابعت نكن!
نمى گوید: از أقوال آنها و از كلام و سخن آنان، و حتّى از فكر آنها؛ زیرا اینها أصالت و واقعیتى دارد. لذا هیچكدام از این تعبیرات را نفرمود. بلكه مىفرماید: از أهواء آنان متابعت نكن. أهواء، یعنى أفكار توخالى و پوچ كه هیچ محتوى ندارد.
و در بسیارى از آیات قرآن مجید از این لفظ استفاده شده است. یعنى أفكار آنها، أهواء و پوچ و باطل است. قرآن كه به حقّ بر تو نازل شده است، باید در میان آنها، بِما أَنْزَلَ اللَّهُ حكم كنى، كه آن حكم است به حقّ، و البتّه این حقّ، متحِّق شده است؛ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ. و دنبال این گفتار با كمى فاصله مىفرماید: وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ1
و اینكه حكم كن در میان آنها بِما أَنْزَلَ اللَّهُ و از أهواء و خیالات آنها متابعت نكن، وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ؛ و بترس و برحذر باش، از اینكه تو را به فتنه و فَساد بیندازند از بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ، و تو را بر كنار بدارند؛ و مقدار كمى از أهواء آنها در تو رخنه بكند. و مبادا كارى كنى كه به اندازه مختصرى از آراء شخصیه و أهواء آنها در تو نفوذ كند، چرا كه آن أهواء، باطل است و شیطانى، أصالتى ندارد، و آنچه را كه خداوند به تو نازل كرده، عین حقّ و حقیقت است.
- صدر آيه ٤٩، از سوره ٥: المآئدة
