
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
60اینكه پافشارى و صبر كردند، و اصطبار نمودند، و قبلًا به آیات ما ایقان داشتند.»
این آیه بعد از ذكر حضرت موسى در قوله تعالى: وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ فَلا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقائِهِ وَ جَعَلْناهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ.1
بنابراین، ضمیر جمعِ غائب فى قوله تعالى آمده است: وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً، بر مىگردد به بنى إسرائیل؛ یعنى بعضى از پیغمبران بنى إسرائیل كه خداوند آنها را إمام قرار داده است، و از میان پیامبران این سِمَتِ ولایت و إمارت را به آنان تفویض فرموده است.
این یك آیه دیگر از آیات قرآن، كه دلالت بر عصمت و لزوم متابعت از إمام مىكند، كه باید إمام داراى مصونیت از باطل و آراء شخصیه و أهواء باشد، و حتماً باید علمش حضورى و متحقّق به حقّ باشد.
آیه: يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِ
یكى دیگر از آیاتیكه دلالت بر ولایت معصوم مىكند این آیه است: يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ.2
خداوند به حضرت داود على نبینا و آله و علیه السّلام خطاب مىكند: «اى داود ما تو را در زمین خلیفه و جانشین خود قرار دادیم. بنابراین ـ تفریع مىكند ـ حكم كن بین مردم به حقّ و از هوى پیروى مكن؛ زیرا كه هَوى، تو را از راه خدا كنار مىدارد؛ تو را گم و گمراه مىكند.»
. خلیفه، یعنى جانشین. خلیفة الله: هُوَ الَّذِى تَجْتَمِعُ فِیهِ الصِّفَاتُ الْعُبُودِیةِ بِتَمَامِهَا الْمُحَاذِیةُ لِلصِّفَاتِ الرُّبُوبِیةِ لِذَاتِهِ جَلَّ شأْنُهُ بِتَمَامِهَا، وَ لَا تَتَحَقَّقُ إلَّا بِالْعِصْمَةِ. خلیفه خدا بودن به تمام معنى این است كه: بنده متّصف شود به صفات عبودیت، با تمام شؤون و لوازم عبد حقیقى، در مقابل صفات
- آيه ٢٣، از سوره ٣٢: السّجدة
- صدر آيه ٢٦، از سوره ٣٨: ص
