
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
28الْوَلَایةُ هِىَ الْكَمَالُ الاخِیرُ الْحَقِیقىُّ لِلإنْسَانِ؛ وَ إنَّهَا الْغَرَضُ الاخِیرُ مِن تَشْرِیعِ الشَّرِیعَةِ الْحَقَّةِ الإلَهِیةِ
استاد ما در رساله «الولایة» كه از نفائس كتب ایشان و از رسالههاى بسیار ذى قیمت و خیلى پر محتوى است، مَمْشاى خود را بر این أساس قرار داده و فرمودهاند: الْوَلَایةُ هِىَ الْکمَالُ الاخِیرُ الحَقِیقِىُّ لِلإنْسَانِ، وَ إنَّهَا الْغَرَضُ الاخِیرُ مِنْ تَشْرِیعِ الشَّرِیعَةِ الْحَقَّةِ الإلَهِیةِ1 «ولایت آخرین درجه كمال إنسان، و آخرین منظور و مقصود از تشریع شریعت خداوندى است.»
و در تفسیر «المیزان» فرمودهاند: گرچه براى ولایت معانى بسیارى ذكر كردهاند، وَ لَکنَّ الاصْلَ فِى مَعنَاهَا ارْتِفَاعُ الْوَاسِطَةِ الْحَآئِلَةِ بَینَ الشَّیئَینِ بِحَیثُ لَا یکونُ بَینَهُمَا مَا لَیسَ مِنْهُمَا2 «و لیكن أصل در معنى آن، برداشته شدن آن واسطهاى است كه بین دو چیز حائل شده باشد، بطوریكه بین آن دو چیز غیر از آن دو باقى نماند.» و سپس براى نزدیكى چیزى به چیز دیگرى به أنحاء وجوه قرب و نزدیكى استعاره آوردهاند، همچون قُرب نَسَبى و مكانى و قرب منزلتى و صداقت و غیر ذلك.
و به همین مناسبت به هر یك از دو طرف وَلایت، وَلِىّ گفته مىشود؛ بالاخصّ بجهت آنكه هر یك از آن دو، نسبت به دیگرى حالتى از قرب را دارد كه غیر او ندارد. و بنابراین، خداوند سبحانه وَلِىّ بنده مؤمن خود است؛ بعلّت آنكه امور او را زیر نظر دارد و شؤون او را تدبیر مىكند، و او را در صراط مستقیم هدایت مىفرماید؛ و او را در امورى كه سزاوار اوست أمر مىكند، و از امورى كه سزاوار او نیست نهى مىنماید؛ و در دنیا و آخرت او را نصرت و یارى مىكند. و مؤمن حقیقىّ و واقعىّ نیز وَلِىّ پروردگارش مىباشد؛ زیرا كه خود را در أوامر و نواهى او تحت ولایت او در مىآورد؛ و نیز در جمیع بركات معنویه از هدایت و توفیق و تأیید و تسدید و آنچه در پى دارند از مكرّم داشتن بواسطه
- رساله «الولاية» طبع مؤسّسه ءَال البيت، ص ٤
- تفسير «الميزان» ج ١٠، ص ٨٩
