ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

(هم سوگند) و دو نفر عَقید (هم پیمان و هم عهد) موجود است، و نسبتى كه بین‌ حَبیب‌ و مُحِبّ‌ است نیز از این قبیل است، و صِهْر (داماد) را نیز وَلِىّ‌ گویند، زیرا بواسطه قرابت و خویشاوندیى كه پیدا كرده است، در بسیارى از امور، جزو خانواده شده است؛ ابن عمّ‌ (پسر عمو) را وَلِىّ‌ گویند، چون جزء أفراد عاقله است، و دیه خطائى بر عهده اوست؛ و نیز در بسیارى از موارد، حكم برادر را دارد و مُعین و یاور إنسان است.

 و هر جا كه قرینه خاصّى براى إراده یكى از این معانى بود، باید لفظ را حمل بر آن كنیم؛ و گر نه همان معنى ولایت عامِّ بدون قرینه، متبادر به ذهن مى‌گردد؛ و همان معنى، مرادِ گوینده كلام است.

 و معلوم است كه مالكیت در تدبیر، و تكفّل امور و عهده دار شدن أحكام و مسائل مُوَلَّى علَیه، لازمه و نتیجه حاصله از ولایت است، نه أصل حقیقت و معنى مطابقى آن. و هر جا كه أحیاناً دیده شود ولایت را به حكومت و إمارت و سلطان و مراقبت و پاسدارى و نگهبانى تفسیر مى‌كنند، تفسیر به لوازم معنى نموده‌اند؛ نه بیان معنى حقیقى و واقعى آن.

 و بر همین وَتِیره، استاد گرامى ما: حضرت آیة الحقِّ و العرفان، و سند العلم و الإیقان مرحوم‌ آیة الله طباطبائىّ‌ ـ أفَاضَ اللَهُ عَلَینَا مِنْ بَرَکاتِ تُرْبَتِهِ وَ نَفْسِهِ‌ ـ كلمه ولایت را در رساله «الْوِلَایة»¹ و در «المیزان» تفسیر فرموده‌اند.