ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

ربوبى (كه فرموده: عَبْدِى أَطِعْنِى حَتَّى أَجْعَلَک مِثْلِى، أو مَثَلِى‌) آن هم صفات ربوبیت بتمام معنى. و این خلافت، با این خصوصیت ـ كه بنحو إطلاق بیان شده، و خلافت از جَهتى دونَ جهتى نبوده است ـ متحقّق نمى‌شود مگر به عصمت. یعنى آن كسى كه داراى عصمت باشد بتمام معنى الكلمه، او را مى‌توان خلیفة الله بتمام معنى الكلمه گفت. و إلّا خلیفة الله است از جهتى دون جهتى؛ یعنى از جهتى نقصان دارد، و از جهتى مزیت؛ بنابراین عصمت از لوازم و آثار این خلافت است.

 تقریب استدلال در این آیه شریفه به این است كه بگوئیم: خداوند كه در اینجا، جواز حكم میان مردم را متفرّع نمود بر اینكه حضرت داود خلیفه خداست در روى زمین: إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ، حكم بین مردم متفرّع بر چیست؟ بر خلیفة الله بودن است.

 اگر إشكال شود كه: أوّلًا: آیه شریفه، وجوب حكم‌را متفرّع بر خلافت نموده نه جواز آن را؛ بنابراین، نفىِ جواز از غیر نبىّ یا وصىّ نخواهد نمود.

 و ثانیاً: حكم به حقّ‌میان مردم، متفرّع بر خلافت شده است؛ نه أصل حكم. بنابراین: تفریع در آیه به قید حكم (كه بالحقّ است) بر مى‌گردد. پس آیه شریفه مربوط به بحث «إثبات ولایت و حكومت معصوم» نخواهد بود.

 در جواب هر دو إشكال باید بگوئیم: همانطور كه مرحوم حاجّ شیخ محمّد حسن آشتیانى در كتاب «قضاء» فرموده‌اند، أوّلًا: اگر أمر در مقام توهّم حظر واقع شود مفید جواز است؛ نه وجوب. و ثانیاً: ظهور آیه در تفریع حكم به حقّ، بنحو قید و مقید جمیعاً، بر خلافت إلهى بدون إشكال است.

آیه: إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ

 یكى دیگر از آیاتى كه مى‌توان به آن استدلال بر لزوم تبعیت از إمام معصوم نمود، این آیه مباركه است كه خداوند به رسول أكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم مى‌فرماید:

 إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ وَ لا تَكُنْ