
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
49مِنْكُمْ، فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ﴾ فَالرَّدُّ إلَى اللَهِ: الاخْذُ بِمُحْكَمِ كِتَابِهِ، وَ الرَّدُّ إلَى الرَّسُولِ: الاخْذُ بِسُنَّتِهِ الْجَامِعَةِ غَیرِ الْمُفَرِّقَة1
مَا یضْلِعُكَ مِنَ الْخُطُوبِ، یعنى آن مشكلاتى كه مىزند به پهلوى تو، و به ضلع تو، و از أطراف و جوانب به تو إصابت مىكند. آن كارهاى مهمّ را به خدا و رسول ردّ كن، و آن امورى كه بر تو مشتبه مىشوند، به سوى خدا و رسول ردّ كن، زیرا خداوند تعالى به مردمى كه إرشاد آنان را دوست داشته، فرموده است: «اى كسانى كه إیمان آوردهاید، إطاعت از خدا كنید، و إطاعت از رسول و اولى الامر، كه از شما هستند بنمائید. و اگر در مطلبى نزاع كردید، آن را به سوى خدا و رسول برگردانید.» ردّ به سوى خدا چه معنى دارد؟ الاخْذُ بِمُحْكَمِ كِتَابِهِ، «محكمات كتاب را گرفتن» این ردّ به سوى خداست؛ یعنى بازگشت به سوى خداست. وَ الرَّدُّ إلَى الرَّسُولِ: الاخْذُ بِسُنَّتِهِ الْجَامِعَةِ غَیرِ الْمُفَرِّقَة؛ ردّ به سوى رسول: أخذ به سنّت پیغمبر است، كه این سنّت جامع است؛ جمع مىكند تمام مصالح را، جمع مىكند تمام أفراد را، تمام دلها را و تمام محاسن را؛ مفرّق نیست، جدا كننده نیست، تفرقه انگیز و جدائى انگیز نیست؛ این سنّت پیغمبر است، و این ردّ به سوى رسول است. پس بنابراین در تمام این مشكلات به محكم كتاب، و به سنّت رسول كه جامع است و غیر مفرّق، مراجعه كن!
این بحث ما بود در این آیه مباركه و أوّلین آیهاى بود از قرآن كه دلالت مىكرد بر عصمت أئمّه و وجوب إطاعت إمام معصوم، بقید معصوم. و با این توضیحى كه داده شد امیدواریم كه دیگر جاى إشكال و شبههاى نمانده و نبوده باشد، و إن شآء الله هم نیست؛ و لذا مىبینید بزرگان از علماء إسلام از زمان أوّل تا بحال، مانند: شیخ مفید؛ و پاسداران ولائىِ كلام، همانند: خواجه نصیر الدّین طوسىّ و علّامه حلّىّ، و بزرگان از مفسّرین شیعه این آیه را از آیاتى
- «نهج البلاغة» باب المکاتيب، مکتوب ٥٣، و از طبع مصر با تعليقه شيخ محمّد عبده، ج ٢، ص ٩٣ و ٩٤
