ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

فرموده است، براى تعیین حدود أحكام كلّیه و قیود و شرائط آنها؛ و این بازگشتش به ناحیه تشریع است؛ یعنى رسول الله حدود و ثغورى را براى أحكام كلّیه كتاب خدا تشریع مى‌فرمودند؛ مثلًا قرآن درباره نماز مى‌فرماید: وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ لا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ‌¹ أمّا كیفیت نماز چگونه است؟ و اینكه نمازهاى واجب هفده ركعت است، نماز ظهر چهار ركعت است، باید در لباس پاك و مكان مباح و با استقبال قبله انجام پذیرد، و همچنین براى مردان پوشیدن حریر و طلا مُجاز نمى‌باشد، این خصوصیات كه در قرآن مجید بیان نشده است. و نیز مسائل كثیره‌اى كه در باب نماز وارد است (كه در یك روایت حضرت صادق علیه السّلام مى‌فرماید: نماز چهار هزار مسأله دارد؛ دو هزار در واجبات و دو هزار در مستحبّات و مَسْنونات) اینها كه در قرآن نیست. فقط در قرآن وارد است: نماز بخوانید؛ أَقِيمُوا الصَّلاةَ. و أمّا كیفیت نماز، با پیغمبر است كه آنرا مشخّص كند؛ لذا حضرت رسول صلَّى الله علیه و آله برخاست و نماز خواند و فرمود: صَلُّوا كَمَا رَأَیتُمُونِى أُصَلِّى‌. «نماز را اینگونه كه از من مشاهده مى‌كنید، بخوانید.» این تشریع جزئیات و حدود و قیود و ثُغور و شرائط و موانع و مُعِدَّات بر عهده پیغمبر است.

 تشریعِ شریعت معنیش همین است. قرآن، تشریع به عنوان حكم كلّى است؛ و پیغمبر به عنوان جزئیات و خصوصیات و مشخّصات، مُشَرِّع است. در قرآن همین قدر آمده است كه: زكَوة بدهید، نه بیش از این؛ و أمّا بیان موارد زكوة و شرائط وجوب آن و بیان نِصاب و مقدار زكوة، و متعلّقات آن، در قرآن بیان نشده است؛ بلكه پیغمبر مُبَین فرموده‌اند.

 در قرآن مجید وارد شده است: وَ لِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا²؛ قصد كردن و حركت نمودن بسوى خانه خدا براى أفرادى كه