
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
213كدامیك از آن دو فتوى را بیشتر مورد عمل خود قرار میدهند، باید آن را رها نمود، و آن خبرى را كه كمتر به مضمونِ آن عمل مىكنند أخذ كرد».
قُلْتُ: فَإنْ وَافَقَ حُکامَهُمْ وَ قُضَاتَهُمُ الْخَبَرَانِ جَمِیعًا؟
«عرض كردم كه: اگر قُضات و حكّام آنها یكسان به هر دو خبر توجّه دارند، و أمیل نسبت به حكمى دون حكم دیگر نیستند ـ زیرا ممكن است أخبار عامّه موافق با واقع باشند، و به صِرفِ انتساب خبرى به آنان نمىتوان آن را مردود دانست؛ از قضا در این مسأله، هم این دسته و هم آن دسته هر دو یكسان نسبت به این دو خبر تمایل داشتند و یكى تفاضلى بر دیگرى نداشت ـ در این صورت چه كنیم!؟»
قَالَ: إذَا كَانَ كَذَلِكَ فَأَرْجِهْ حَتَّى تَلْقَى إمَامَك، فَإنَّ الْوُقُوفَ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ خَیرٌ مِنَ الاقْتِحَامِ فِى الْهَلَكَاتِ.
«حضرت فرمودند: دست نگاهدار! و عمل را به تأخیر بیانداز تا اینكه إمامت را ملاقات كنى؛ و از او سؤال نمائى. زیرا كه: وُقُوفِ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ خَیرٌ مِنَ الاقْتِحَامِ فِى الْهَلَكَاتِ.
إنسان در مورد مشكوك و شُبهه ناك، باید توقّف كند و بهتر از اینست كه عَلَى الْعَمْیآء و در حال نابینائى و بدون علم اقتحام كند، و خود را در هَلَكات داخل نماید.
این بود روایتى كه صدوق در باب قَضاء در «مَن لا یحْضُرُهُ الفَقِیه» آورده و مطلب در همین جا تمام شده است، و واقعاً خیلى خیلى روایت شایسته و بایسته و پر معنى، و پر محتوائى است.
پنج و یا هفت مرتبه مراتب تدریجیه، در تعین أخذ حكم در ولایت فقیه
در این روایت، پنج نوبت ـ غیر از آن قسمت أوّل و آخر كه با آنها هفت درجه میشود ـ حضرت از أمارهاى به أماره دیگر منتقل میشوند؛ چون راههائى كه در این روایت نشان داده شده است، تماماً أماره براى وصول به واقع هستند.
راوى سؤال میكند كه: این دو نفر با هم در دَین یا میراث نزاع دارند، أماره
