
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
176بودهاند؛ و در آن رنجها و ناملایمات با رسول خدا مواسات مىكردهاند؛ و ایشان را از روى إكراه بجنگ بدر بیرون آورده بودند ـ طبق گواهى خود رسول خدا بر این مطلب ـ و رسول خدا در وقتیكه آتش جنگ فروزان بود مسلمین را از كشتن آنها منع كرد؛ اینك چگونه كشته شوند در حالیكه أسیر مىباشند؟ و اگر ناله عبّاس (از محكم بستن در وثاق) رسول خدا صلَّى الله علیه و آله و سلَّم را در قَلَق و اضطراب بیفكند تا به حدّیكه خواب را از دیدگانش برباید، گمان تو چیست به كشتن او صَبْرًا1 بدون سببى كه إیجاب كشتن كند؟! چرا كه عبّاس پیش از واقعه بدر مسلمان شده بود؛ و إسلامش را پنهان میداشت بجهت حكمتى كه خدا و رسول او بدان راضى بودند؛ و براى او و براى امّت مسلم، مصلحت بود2
آیة الله عامِلى (ره) أیضاً فرماید: چون خداوند عزّ و جلّ بنده و رسول خود را در: يَوْمَ الْفُرْقانِ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ، در بَدْر بر مشركین ظفر داد، و اسرا را نزد وى آوردند؛ مسلمین دانستند كه: پیامبر بر آنها شفقت دارد بامید آنكه بعداً مسلمان شده و خداوند آنان را به دین خودش هدایت كند، و در راه خودش و پیمودن سبیل حقّ آنها را موفّق گرداند ـ همچنانكه همینطور هم شد ـ و این عبارت است از نُصْح و خیرخواهى براى خداى تعالى و براى بندگانش.
و لیكن رسول خدا مقرّر فرمود كه: با وجود عفوِ از ایشان، از آنها فدیه هم گرفته شود؛ تا أوّلًا: آنها را از مقاومت در برابر پیامبر ضعیف كند؛ و ثانیاً: براى خود و مسلمین نیروئى در برابر ایشان إحداث شود؛ و این ـ در حقیقت ـ طریقى أصلح بود براى دو گروه؛ و در آن نُصْح بود براى خداوند تعالى و براى
- قتل صَبْر عبارت است از آنکه کسى را بدون آنکه بتواند از خود دفاع کند، بر پا دارند و او را بکشند.
- «النّص و الاجتهاد» طبع دوّم، ص ٢٣٨ تا ص ٢٤١، مورد ٤٧ از موارد اجتهاد در برابر نصّ
