
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
171كافرین، و از این گذشته در همین سنّتى كه در گفتارِ خود، شما را بدان خبر داده است. و خداوند عزیز است كه مغلوب نیست، و حكیم است كه در أحكام متقنه خود طریق لغو را نمىپیماید.
تا اینكه در ضمن بحث روائى مىفرماید: در «مجمع البیان» گوید: عُبَیده سَلمانىّروایت كرده است كه: رسول خدا صلَّى الله علیه و آله به أصحابش در روز بَدر درباره اسارى فرمود: إن شِئْتُمْ قَتَلْتُمُوهُمْ؛ وَ إن شِئْتُمْ فَادَیتُمُوهُمْ؛ وَ اسْتُشْهِدَ مِنْكُمْ بِعَدَّتِهِمْ. وَ كَانَتِ الاسَارَى سَبْعِین. «اگر میخواهید آنان را میكشید؛ و اگر میخواهید فدیه میگیرید؛ أمّا به تعداد آنها از شما شهید خواهند شد.» و أسیران هفتاد نفر بودند.
آنها گفتند: ما فدیه میگیریم؛ و با آن متمتّع خواهیم شد؛ و بر دشمنانمان قوّت و نیرو مىیابیم؛ و به تعداد آنها از ما هم كشته شود ضررى ندارد.
عبیده میگوید: طَلَبُوا الْخِیرَتَینِ کلْتَیهِمَا. «آنان طلب كردند هر دو أمر پسندیده را.»1 فدیه كه با آن تقویت شوند، و شهادت به تعدادشان را؛ بنابراین، از ایشان در جنگ احُد هفتاد نفر كشته شد.
و در كتاب علىّ بن إبراهیم آمده است كه: چون رسول أكرم صلَّى الله علیه و آله نَضر بن حَارثو عُقْبَة بن أبى مُعَیطرا كشتند، أنصار ترسیدند كه تمام أسیران را بكشد. گفتند: اى رسول خدا! ما هفتاد نفر از قوم و خویشاوندان تو را كشتهایم؛ و آنان طائفه و قبیله واسرَة تو بودهاند؛ آیا تو میخواهى ریشه آنان را بر كنى؟! اى رسول خدا، از ایشان فدا بگیر! و این در حالى بود كه آنچه را كه از غنائم در لشكر قریش یافته بودند أخذ كرده بودند. چون این مطلب را از رسول خدا خواستند، و چنین تقاضائى نمودند، این آیات فرود آمد: ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى ... الآیات. بدین جهت رسول خدا اسرا را برایشان آزاد كرد.
- علّامه در تعليقه فرمودهاند: عتاب پروردگار: تُرِيدُونَ عَرَضَ الدُّنْيا، سخن عبيده را خطا ميداند. «الميزان» ج ٩، ص ١٤١.
