
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
170ایشان در مباح شمردن فدیه مشاركت نموده، و در فدیه گرفتن و كشتن مشورت كرده باشد، تا در عتاب و مؤاخذه متوجّه به آنان شریك باشد.
و دلیل بر این، لفظ آیه است كه پیغمبر صلَّى الله علیه و آله را شریك در عتاب قرار نداده است. چون عتاب در آیه فقط راجع به گرفتن أسیر است؛ و در آن إشعارى نیست بر آنكه پیغمبر با آنان مشورت كرده، و یا به فدیه گرفتن راضى بوده است.
و در هیچیك از أخبار و آثار وارد نشده است كه: پیغمبر صلَّى الله علیه و آله آنان را توصیه به أسیر گرفتن نموده باشد؛ و هیچ گفتارى كه مُشعر باین مطلب باشد از وى صادر نشده است. بلكه گرفتن أسیران در جنگ بدر كه عامّه مهاجرین و أنصار بر آن إقدام نمودند بنا بر قاعده ایشان در جنگها بوده است كه: چون به دشمن دست مىیافتند أسیر مىگرفتند؛ یا براى استرقاق و یا براى فداء.
و در روایات وارد است كه: مسلمین در غزوه بدر در گرفتن أسیر مبالغه كردند؛ و هر كس أسیرى میگرفت آنرا محفوظ میداشت تا مردم به او گزندى نرسانند؛ مگر علىّ علیه السّلام كه بسیارى از مشركین قریش به دست وى كشته شدند و یك أسیر هم نگرفت.
بنا بر آنچه گفته شد، تفسیر آیه چنین مىشود: براى هیچ پیغمبرى این حقّ نیست، و در میان أنبیا خدا نیز این سنّت نبوده است كه: براى وى أسیرانى باشد و سزاوار باشد كه آن پیغمبر آنان را بگیرد، و از پول و منفعت و فدیه آنان بهره گیرد، تا اینكه زمین را از خونشان سرشار و سیراب گرداند؛ و دینش را در بین مردم استقرار دهد. شما اى جماعت أهل بَدر ـ و خطاب جمیع با این عموم كه مشتمل است بر عتاب جمیع، بجهت آنست كه أكثریت أهل بدر بدین پیشنهاد فدیه گرفتن متلبّس بودند ـ متاع عرَضى دنیا را كه سریع الزَّوال است میخواهید؛ و خداوند آخرت را میخواهد، با تشریع قوانین دین و با أمر به كشتن
