
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
90است. عزیز بن مسلم، در مَروْ به خدمت حضرت مىرسد و مىگوید: من در مسجد بودم و دیدم كه مردم درباره إمامت و حكومت و اینگونه مسائل گفتگو مىنمودند و حضرت جواب مفصّلى به او مىدهند.
این روایت بتمامه در «كافى» نقل شده و داراى مضامین بسیار عالى است كه أصلًا ولایت، شأن إمام است، از خواصّ إمام است، ریخته شده است براى إمام.
از جمله مطالبى كه حضرت در این روایت بیان مىفرماید، این است كه: إنَّ الإمَامَةَ أَجَلُّ قَدْرًا وَ أَعْظَمُ شأْنًا وَ أَعْلَى مَكَانًا وَ أَمْنَعُ جَانِبًا وَ أَبْعَدُ غَوْرًا مِنْ أَنْ یبْلُغَهَا النَّاسُ بِعُقُولِهِمْ أَوْ ینَالُوهَا بِارَآئِهِمْ أَوْ یقِیمُوا إمَامًا بِاخْتِیارِهِم1.
إمامت، قدر و منزلتش بزرگتر و جلیل تر، شأنش عظیم تر، مكانش بالاتر و رفیع تر، جانبش (یعنى أطراف و أكنافش) منیعتر و محفوظ و مصون تر، و رسیدن به كنهش مشكلتر است از اینكه مردم بتوانند با عقول خود به آن برسند؛ با إدراكات خودشان به حقیقت إمامت برسند، و با آراء خود به فهم آن نائل آیند. یا اینكه إمامى را به اختیار و انتخاب خود برگزینند!»
زیرا آنكسى را كه مردم اختیار مىكنند، طبق إدراكات و درایت خود آنهاست؛ و لیكن مقام إمام جائى است كه فكر كسى به او دسترسى نداشته و نمىرسد. چگونه إنسان به اختیار خود كسى را به إمامت نصب كند! پس إمامت انتخابى نیست، و انتصابى مىباشد، و از طرف پروردگار و رسول خدا معین مىشود. و باید مردم طبق آیات مباركات قرآن از إمام معصوم تبعیت كنند.
اینها روایاتى بود كه در مورد ولایت إمام بیان شد. و إن شآء الله از این پس باید در بحث ولایت فقیهوارد شده و ببینیم از چه طریقى مىتوان آنرا إثبات نمود.
اللَهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحمَّدٍ وَ ءَالِ مُحَمَّد
- «اصول کافى» ج ١، ص ١٩٨، باب نادر جامع فى فضل الإمام و صفاته، حديث ١
