ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

وقتى شخصى مریض شد و آب هم براى او ضرر دارد، این شخص، واجد المآء نیست. و در قرآن مجید داریم: فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً¹ و حضرت مى‌خواهند بفهمانند كه این عدم وجدانِ ماء، تنها عدم وجدان خارجى نیست كه آب در خارج پیدا نكنید؛ بلكه مقصود از عدم الوجدان، عدم التمكّن است. اگر شما متمكّن از آب نبودید، أعمّ از اینكه آب در خارج نباشد، یا بواسطه جهات مرض و أمثال آن متمكّن نباشید، شما واجد الماء نیستید. و وقتى واجد الماء نیستید، وظیفه تیمّم است.

 شما بایستى این بیچاره را تیمّم مى‌دادید؛ برداشتید خودسرانه غسلش دادید و او را كشتید. قَتَلُوهُ قَاتَلَهُمُ اللَهُ.

 حضرت مى‌فرماید: اصولًا بر عهده ما تعلیم اصول است. بر عهده ماست كه اصول و أحكام كلّى را براى شما بیان كنیم و بر شماست كه تفریع فروع كنید!

 أصحابى كه از شاگردان آن حضرت بودند، در فنّ تفریعِ فروع، مجتهد مى‌شدند؛ و خودشان تفریع فروع مى‌كردند، و به آیات قرآن استدلال مى‌نمودند. و این، منهج حضرت صادق و حضرت باقر و سائر أئمّه علیهم السّلام بود.

 بنابراین، باب اجتهاد در زمان خود أئمّه علیهم السّلام مفتوح بوده است. و در هر شهرى مجتهدینى بودند، بزرگانى بودند از مؤمنین و از شیعیان و أهل وثوق و عدالت، كه مرجع مردم بودند و آنها به عنوان نمایندگى از طرف إمام معصوم در شهرها به فتوى و به حكومت مشغول بودند.

 حال كه مسأله از این قرار است، چگونه مى‌توان گفت كه قضاء و حكومت به نبىّ یا وصىّ نبىّ انحصار دارد!؟