
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
81و این از آیات بسیار بسیار روشنى است كه دلالت برولایت پیغمبر مىكند!
پس وقتى كه پیغمبر أمر و نهیى كند، تمام مؤمنین باید در تحت أمر پیغمبر باشند. زیرا ولایت او نسبتِ به إنسان از خود إنسان بیشتر است.
یكى از آیات قرآن كه درباره ولایت معصومین به آن مىتوان استدلال نمود این آیه است: إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ1.
«سزاوارترین مردم، نزدیكترین مردم، أحقِّ مردم به إبراهیم، آن كسانى هستند كه از او پیروى مىكنند، و این پیغمبر و آن كسانى كه به این پیغمبر إیمان آوردهاند؛ و خداوند ولىّ مؤمنان است.»
زیرا با در نظر گرفتن آیهاى كه سابقاً ذكر شد (كه خداوند حضرت إبراهیم را إمام قرار داده است: قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً2. و این آیه كه: نزدیكترین مردم را به إبراهیم، و سزاوارترینِ آنان را به او، كسانى قرار داده كه از او و از این پیغمبر (رسول أكرم)، كه ولایت آنان نسبت به حضرت إبراهیم از همه بیشتر است، پیروى مىكنند؛ مىتوان استفاده ولایت براى همین أفراد نمود.
زیرا كه: أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ، یعنى اینها داراى مقام ولایت مىشوند، و مىتوانند بر حسب درجه نزدیكى آنها با خود حضرت إبراهیم، أمر و نهى كنند.
و درباره: هذَا النَّبِيُ، هم كه معلوم است؛ و همینطور: الَّذِينَ آمَنُوا، بحسب درجات إیمان، هر چه به پیغمبر و حضرت إبراهیم نزدیكتر بشوند ولایتشان بیشتر خواهد بود.
اینها مجموعه آیاتى بود كه از قرآن مجید براى ولایت إمام استخراج نمودیم؛ نه ولایت فقیه. زیرا آن بحث جداگانهاى دارد.
و أمّا روایاتى كه دلالت مىكند بر انحصار حكم در معصومین، خواه
- آيه ٦٨، از سوره ٣: ءَال عمران
- قسمتى از آيه ١٢٤، از سوره ٢: البقرة
