
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
58و این قرآن، قولِ فصلاست. وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ1 ما چگونه مىتوانیم همینطور بدون دلیل یهِدِّى را كه در اینجا آمده، یهْدِى بگیریم؟! فعل لازم را متعدّى بگیریم، آنگاه معنى و مراد خودمان را به قرآن قالب زنیم؟! اینكه صحیح نیست.
و از این مطلب كه شرح داده شد فهمیده مىشود كه: این آیه فقط براى عصمت إمام (إمام معصوم كه قائم به امور است و باید در بین مردم قضاوت كند و حكم نماید) آمده است.
و از اینجا معلوم مىشود كه: استدلال بعضى از أعلام به این آیه، بر ولایت فقیه ـ همانطور كه خود بنده در یكى از أیام كه نماز جمعه در بهشت زهرا إقامه شده بود حضور داشتم و شنیدم كه با این آیه شریفه، بر ولایت فقیه استدلال نمودند ـ صحیح نیست
اتّحاد مُفادِ آیه، با آیه: وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا
و این آیه من حیث المجموع به مَثابه قول خداوند متعال است كه مىفرماید: وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا وَ أَوْحَيْنا إِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْراتِ وَ إِقامَ الصَّلاةِ وَ إِيتاءَ الزَّكاةِ وَ كانُوا لَنا عابِدِينَ2.
«ما آنها را أئمّهاى قرار دادیم كه هدایت مىكنند به أمر ما، و ما نفس فعل خیرات و إقامه صَلوة و إیتاء زكوة را به آنها وحى كردیم و اینان از عبادت كنندگان براى ما بودند».
يَهْدُونَ بِأَمْرِنا، یعنى: أمر ما كه در دست آنهاست؛ و ما از عالم أمر، كه اختصاصِ به ما دارد (وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ)3 رشته قلب آنها را در دست داریم و آنها را هدایت مىكنیم. و آنها كه مردم را به صراط مستقیم دعوت مىكنند، بواسطه أمر ماست. أمر، یعنى همان مشیت حقیقیه إِلهیه، كه در آن
- آيه ١٤، از سوره ٨٦: الطّارق
- آيه ٧٣، از سوره ٢١: الانبيآء
- آيه ٥٠، از سوره ٥٤: القمر
