
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
36أئمّه و پیشوایان معصومند، و آیاتى داریم كه دلالت بر عصمت آن أفرادِ وُلَات مىكند) زیرا منصب نبوّت و عنوان پیغمبرى مُساوِقِ عنوان ولایت و صاحب اختیارى و زمامدارى و قیادت نیست.
نبوّت حالتى است شخصى كه در بعضى از أفراد پیدا مىشود و بواسطه آن، اتّصال به عالم غیب پیدا نموده، خداوند بر آنها وحى مىفرستد، و مطالبى را از عالم بالا إدراك مىكنند. این معنى نبوّت است. نَبِىّیعنى آن كسى كه خبر مىدهد؛ أعمّ از اینكه داراى مأموریتى براى قیادت و زمامدارى مردم باشد یا نباشد. ولى إمام اینچنین نیست؛ إمام آن كسى است كه إمامت دارد، قیادت دارد، ولایت دارد، و أمر مىكند، و نهى مىكند، و زمام اجتماع را در دست مىگیرد، و مردم را به مقام كمال خودشان حركت مىدهد.
وَ جَعَلْنَهُمْ أَئِمَّةً یهْدُونَ بِأَمْرِنَا، وَ جَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یهْدونَ بَأَمْرِنَا
ما در قرآن مجید آیهاى نداریم كه تمامى أنبیاء علیهم السّلام إمام بودهاند؛ و در بعضى آیات بر إمامت بعضى از آنان، تصریح شده است. مثلًا آیه: وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا1؛ بعد از ذكر حضرت إبراهیم و لوط و حضرت إسحق و یعقوب؛ و آیه: وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا2؛ بعد از ذكر حضرت موسى؛ كه ما از میان بنى إسرائیل أئمّهاى را برگزیدیم.
و حضرت رسول أكرم صلَّى الله علیه و آله و سلَّم كه داراى مقام ولایت بودهاند، نه به جهت نفس نبوّت آن حضرت، بلكه بدین جهت بود كه آن حضرت داراى مقام إمامت بودهاند؛ یعنى رسول الله، هم إمام بودند و هم نبىّ؛ مانند حضرت إبراهیم علیه الصَّلوة و السَّلام كه قرآن درباره ایشان مىفرماید: وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً3
بعد از اینكه حضرت إبراهیم پیغمبر بود و خداوند به او وحى
- صدر آيه ٧٣، از سوره ٢١: الانبيآء
- صدر آيه ٢٤، از سوره ٣٢: السّجدة
- صدر آيه ١٢٤، از سوره ٢: البقرة
