ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

را بدست بیاورید و از میان همه آنها جمع كنید، فقط یك كتاب كوچك میشود به اندازه كتاب «مَعالِمُ الاصول» كه شما مى‌توانید آنرا در جیب خود بگذارید؛ و بقیه‌اش از همین روایاتى است كه غالباً رُوات آنها عَدل و ثِقه نبوده‌اند؛ مُنتهَى أصحاب، آنها را تلقِّىِ بقبول نموده و عمل كرده‌اند. و خود، این دعاها را میخوانده و براى یكدیگر روایت مى‌كرده‌اند.

 همین «صحیفه سجّادیه» با اینكه میتوان گفت: حاوى بهترین دعاهاى ما است، لیكن داراى سَنَدى در درجه أعلاى از صحّت نیست.

 پس اگر ما بخواهیم به این قسم عمل كنیم و فقط آن روایات صحیحه را بگیریم، أصلًا چیزى در دست نمى‌ماند. و دلیل ما هم بر عمل به آنها اینست كه مبناى ما و مَناط در عمل به روایات، وُثوق‌است. «وثوق» در هر روایتى پیدا شد حجّت است، و در هر خبرى پیدا نشد مردود است؛ و لو اینكه راوى آن ثِقه و عادل باشد.

 و لذا نتیجه بحث در این مقام، و در بحث خبر واحد، و همچنین در بقیه مواردى كه از این موضوع گفتگو میشود، عمل به أخبارى است كه مُنْجَبَر به شُهرت باشد، و إعراض از أخبارى است كه أصحاب به آنها عمل نكرده‌اند. و نتیجه حاصله از بحث‌هاى وارده در حجّیت خبر واحد، ما را بدین غایت میرساند.

كلام استاد أعظم: شیخ حسین حِلّىّ در مناط مقبوله عمر بن حنظله و ما شابَهها

 حال كه مطلب به اینجا رسید، سزاوار است كه مطلبى را از استاد بزرگوارمان در فقه و اصول (در نجف أشرف) حضرت آیة الله آقاى آقا شیخ حسین حِلّىّ‌رَحمَةُ اللَه علَیهِ رَحمَةً وَاسِعَة، نقل كنیم.

 (ایشان واقعاً آیتى بود إلهى، و استوانه علم و تَقوَى و درایت؛ و تحقیقاً نمونه علّامه حلّى در وسعت علم و اطّلاع؛ و حقّاً در فقه و اصول در نجف بى نظیر بود. بلكه وقتى من به نجف أشرف مشرّف شدم و در جمیع بحثها تفحّص و تحقیق نمودم، اگر مرحوم شیخ حسین حلّى نبود، دو مرتبه براى إدامه