ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

میكنى، و این روشن است. آن پسرى هم كه بعضى أوقات راست میگوید و بعضى از أوقات دروغ میگوید، او را هم باید فى الجُمله دعا كنى. و أمّا نفرین باید براى آن كسى باشد كه همیشه دروغ میگوید!

 پدر گفت: نه، شما نمیدانید؛ مسأله از این قرار نیست! زیرا من خاطرم از آن پسر راستگو و دروغگو آسوده است. میدانم این پسر راست میگوید و هر خبرى كه میآورد صادق است؛ لذا بر طبق آن خبر عمل میكنم. آن پسرى هم كه دروغ میگوید خاطرم از او جمع است؛ چرا كه میدانم همیشه دروغ میگوید. وقتى خبرى آورد به آن ترتیب أثر نداده و راحتم. أمّا خدا این را جوانمرگ كند كه بعضى أوقات راست و گاهى دروغ میگوید؛ و من را به زحمت مى‌اندازد. خبرى مى‌آورد، من نمیدانم راست است كه دنبالش بروم، یا دروغ است كه به آن ترتیب أثر ندهم. اگر راست باشد و من دروغ بپندارم و آنرا دنبال نكنم، در مهلكه افتاده‌ام، و اگر دروغ باشد و به آن ترتیب أثر بدهم باز هم در مَهلَكه افتاده‌ام. لذا این پسر مرا بیچاره كرده است، و شبها خواب را از من گرفته و روزها استراحت را از من ربوده است.

نتیجه بحث در مبحث خبر واحد، حجیت خبر موثّق است

 سخن در این است كه: این أخبار و روایاتى كه ما در دست داریم مجموعه‌اى است از صحیح و سقیم؛ و اگر ما میدانستیم كه خبر فاسق صد در صد خلاف واقع است، بكلّى به آن عمل نمى‌كردیم؛ ولى ما مى‌بینیم كه بسیارى از این أخبار صحیح است؛ چون فاسق كه پیوسته دروغ نمى‌گوید! بلكه گاهى أوقات دروغ میگوید. همانطور كه أفراد معمولى و عادى كه در بین ما هستند و دروغ میگویند، همه أخبارشان دروغ نیست؛ گاهى أوقات راست و گاهى دروغ میگویند. و این مسأله، إنسان را بزحمت مى‌اندازد.

 و همین أمر موجب زحمت علماء و بزرگان ما شده است كه تا این حدّ در أخبار تفحُّص نمایند، و أخبار مُوثَّق و صحیح را از غیر آن جدا نموده و در أخبارى كه رُوات آنها فاسقند تبین كنند، و ببینند: اگر قرائن و شواهدى بر صدق