
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
236چه كسى بپرسند؟ آیا بنزد سلطان جائر و قضات و حكّام آنها بروند؟ یا باید آنها هم، نزد همین كسى كه شما بیان فرمودید آمده و حكم خود را أخذ كنند؟!
حضرت میفرماید: من كه از أوّل گفتم نزد فقیه واجِد این صفات بروید!
یعنى ما وقتى به صدر و ذیل این روایت نگاه مىكنیم، در همان وهله أوّل، ذیل روایت إلغاء خصوصیت میكند و میگوید كه: حضرت میخواهد بفرماید: در امور خود، به فقهاء شیعه مراجعه كنید. أعمّ از اینكه فصل خصومتِ بین طرفین باشد، یا اینكه مسائل بَدوىّ و قضیه إفتاء و استفتاء باشد، یا اینكه در امورِ وِلائىّ باشد. پس این روایت در سه مرحله: قضاء، حكومت و إفتاء حجّیت و دلالت و ظهور دارد. و بزرگان از علماء در هر سه مرحله استشهاد به این روایت كردهاند، و جاى شبهه هم نیست.
و إشكالاتى كه مرحوم شیخ در «رسائل» مىكند، مانند آن إشكالاتى است كه در آیه «نَبَأ»: إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ1 بدلالت آن كرده و میفرماید: با اینكه إشكالاتى بر دلالت آیه مترتّب است ولى معذلك: لَا إشْکالَ وَ لَا رَیبَ فِى أنَّ هَذِهِ الآیةَ تَدُلُّ عَلَى حُجِّیةِ خَبَرِ الْعادِلِ وَ وُجوبِ التَّبَینِ فِى خَبَرِ الْفاسِقِ.
«هیچ إشكال و شكّى نیست در اینكه این آیه دلالت بر حجّیت خبر عادل و وجوب تبین از خبر فاسق دارد.»
و این آیه از مشهورترین و معروفترین أدلّه حجّیت خبر واحد است؛ بطوریكه از هر كس بپرسید: دلیل بر حجّیت خبر عادل در قرآن كریم چیست؟! فوراً مىگوید: آیه «نبأ».
این روایتى هم كه در اینجا بیان كردیم با تمام احتمالاتى كه در أطراف او داده مىشود، و إشكالاتى كه مرحوم شیخ در «رسائل» به این خبر كرده، معذلك از ادلّه صریحه و روشن بر حجّیت قول فقیه در مراتب ثلاثه (قضاء و
- ذيل آيه ٦، از سوره ٤٩: الحُجُرات
