
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
209جمیع الجهات شایسته و در یك طرازند؛ أَعْلَمِیت و أَصْدَقِیت در میان آنها نیست؛ هر دو در یك درجه هستند؛ در این صورت چه كار باید بكنیم!؟
قَالَ: فَقَالَ: ینْظَرُ إلَى مَا كَانَ مِنْ رِوَایتِهِمَا عَنَّا فِى ذَلِكَ الَّذِى حَكَمَا بِهِ الْمُجْمِعُ عَلَیهِ أَصْحَابُكَ؛ فَیؤْخَذُ بِهِ مِنْ حُكْمِنَا؛ وَ یتْرَكُ الشَّاذُّ الَّذِى لَیسَ بِمَشْهُورٍ عِنْدَ أَصْحَابِكَ؛ فَإنَّ الْمُجمَعَ عَلَیهِ حُكْمُنَا لا رَیبَ فِیهِ. وَ إنَّمَا الامُورُ ثَلَاثَةٌ: أَمْرٌ بَینٌ رُشْدُهُ فَمُتَّبَعٌ، وَ أَمْرٌ بَینٌ غَیهُ فَمُجْتَنَبٌ، وَ أَمْرٌ مُشْكِلٌ یرَدُّ حُكْمُهُ إلَى اللَهِ عَزّ وَ جَلَّ.
«مى گوید: حضرت فرمودند: نظر میشود به آن روایتى كه اینها از ما روایت مىكنند و بر آن حكم مىنمایند؛ باید روایتى باشد كه أصحاب تو بر آن روایت اتّفاق و إجماع دارند؛ باید چنین روایتى أخذ شود؛ و آن روایتى كه در نزد أصحاب تو شهرت ندارد و شاذّ است ترك شود؛ زیرا حُكمى كه مُجمَعٌ علیه است حكم ماست و اتّفاقى است و شكّى در آن راه ندارد.
امور ثلاثه: بَینُ الرُّشد، بَینُ الْغَىّ، وَ أَمْرٌ مُشْكِلٌ یرَدُّ حُكْمُهُ إلَى اللَهِ
و بدرستى كه امور و مطالب از سه قسم خارج نیستند:
أوّل: أمرى است كه رشدش روشن است و در راه حقّ استوار و مستقیم است و إنسان را به واقع میرساند؛ باید از این أمر اتّباع نمود، فَمُتَّبَعٌ: حتماً باید اتّباع شود چون بَینُ الرُّشد است.
دوّم: أمرى است كه بَینُ الغَىّ است. یعنى روشن است كه این گمراهى و ضلالت و تاریكى و هلاكت است؛ این هم حتماً باید اجتناب شود؛ فَمُجْتَنَبٌ.
سوّم: أمرى است كه مشكل است، مبهم است، إنسان نمىداند در آن رُشد است یا غىّ. أصل این أمر، مورد تردید و شكّ و رَیب است؛ و مطلب واقعاً بر إنسان روشن نیست؛ در این صورت إنسان باید این حكم را به خداوند عزّ و جلّ بسپارد؛ و از او چاره جوئى نماید؛ و إنسان نباید به أمرى كه در آن شكّ دارد دست بزند.»
