
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
جلد اول از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «حقیقت مسئلۀ ولایت و برخی فروع آن» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • معنای لغوی و اصطلاحی ولایت • تحلیل و تفسیر ولایت امام معصوم علیهالسلام • آیات و روایاتی که دلالت بر ولایت امام معصوم دارد • اتحاد ولایت امام معصوم با ولایت خدا • ائمه علیهمالسلام کیفیت اجتهاد را به شاگردان خود تعلیم میفرمودند • تبیین و توجیه برخی دستورات ائمه که در ظاهر، خلاف است • تحقیقی دربارۀ اوامر امتحانی • بحث و تحقیق دربارۀ سند و دلالتِ روایت مقبولۀ عمربنحنظله • جعل احکام بر اساس قضایای حقیقیه است، نه خارجیه • بحث پیرامونِ حجّیّت خبر ضعیف، محفوف به قرائن خارجیه
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1
182أسیرانى كه میگرفتند بعد از ریختن خون مشركین و غلیظ نمودن زمین بوده است.
در اینصورت براى این پیغمبر أهمّیتى ندارد كه أسیر كردن أبو سفیان و أصحابش كه با قافله شان به مكّه گریختهاند از دستش برود.
أمّا شما (تُرِیدُونَ) میخواهید، ـ در وقتیكه دوست داشتید قافله را أخذ كنید و صاحبانش را أسیر گردانید ـ (عَرَضَ الدُّنْيا وَ اللَّهُ يُرِيدُ الْآخِرَةَ) این متاع عارضى و موقّتىِ پست دنیاى دون نصیب شما شود؛ و خداوند آخرت را براى شما میخواهد كه لشكریان قریش را كه داراى شوكت و تجهیزاتند از بین ببرد و مستأصل گرداند؛ و دشمنان دین را ریشه كن سازد؛ (وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) و خداوند داراى مقام عزّت و حكمت است. عزّت و حكمت خدا اقتضاء دارد كه در آنروز دشمن را از بیخ و بن براندازند و آتش فروزانش را خاموش سازند.
سپس در مقام سرزنش و تعییب مسلمین میگوید: (لَوْ لا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ) اگر از خداوند قرارى و حكمى در سابق نگذشته بود كه شما را از أخذ قافله و عِیر منع كند، و از إسارت صاحبانش باز دارد، هر آینه شما آنقوم را أسیر مىنمودید؛ و قافله شان را تصرّف مىكردید؛ و اگر چنین كارى مىكردید (لَمَسَّكُمْ فِيما أَخَذْتُمْ) تحقیقاً در برابر آنچه را كه مأخوذ داشته بودید، قبل از آنكه زمین را از خونشان غلیظ و سیراب كنید، شما را فرا میگرفت و مسّ مینمود و مىرسید (عَذابٌ عَظِيمٌ) عذاب عظیمى.
در اینجا آیة الله عاملىّ میفرماید: اینست معنى آیه كریمه، و صحیح نیست بر غیر این معنى حمل كنیم. من این آیه و تفسیرش را در «الفصول المهمّة» فصل هشتم آوردهام؛ و بخاطر ندارم كه كسى بر این تفسیر بر من سبقت جسته باشد1.
- «النّص و الاجتهاد» طبع دوّم، خلاصه گفتار از ص ٢٣٩ تا ص ٢٤٥ مورد ٤٧، و ٤٨ از مواردى که اجتهاد در مقابل نصّ شده است.
