ولایت فقیه در حکومت اسلام ج1

و وَلِىّ‌، به كسى گویند كه نصرت و كمك از ناحیه اوست. و نیز به كسى گفته مى‌شود كه: تدبیر امور كند، و تَمشِیت به دست و به نظر او انجام گیرد؛ و بر این أصل گفته مى‌شود: فلانٌ وَلِىُّ الْمَرْأةِ، یعنى نكاح آن زن به صلاحدید و به نظر اوست.

 و وَلِىِّ دَم‌به كسى گویند كه حقّ مطالبه دِیه را از قاتل یا از زخم زننده دارد. و سلطان، ولىّ أمررعیت است و از همین باب است گفتار كُمَیتِ‌شاعر درباره حضرت أمیر المؤمنین علیه السّلام:

 «أمیر المؤمنین علىّ بن أبى طالب علیه السّلام، خوب سلطان و كفیل أمر امّت بعد از سلطان أوّلش (رسول الله) بوده است؛ و خوب دلیل و راهنماى تقوى و سَداد در بیابان خشك و بَیدَاء جهالت؛ و خوب نزدیك كننده امّت به خداوند متعال است.»

 طریحىّ در «مجمع البحرین» مطلب را إدامه مى‌دهد تا مى‌رسد به اینجا كه مى‌گوید: در مورد آیه: إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ‌²؛ أبو علىّ‌گفته است: معنىِ آیه این است كه: «آن كسیكه متولّىِ تدبیر شما گردد، و ولایت امور شما را بر عهده گیرد، خداوند است، و رسول خداوند، و كسانى كه صفات آنان اینطور باشد كه إقامه نماز كنند، و در حال ركوع نماز خود، زكات بدهند.»

 آنگاه مطلب را إدامه داده تا اینكه گوید: و چنین نقل شده كه جماعتى از أصحاب رسول خدا صلّى الله علیه و آله و سلّم در مسجد مدینه دور هم گرد